invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Beweging 3.0 - Directie: 'Spannende ontdekkingsreis'

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Van Huis naar Thuis is een half jaar ‘onderweg’. Een pilot waarin kleinschalig wonen wordt gecombineerd met zelforganiserende teams van begeleiders. De voorzitter van de raad van bestuur Marlijn Lenselink en directeur Brigitte Jacobs kijken tevreden terug op hoe het loopt: 'Aardig volgens de verwachting, ook waar het de punten betreft die nog beter kunnen. Want dat is het kenmerkende van een ontwikkeltraject: je calculeert in dat gaandeweg het concept moet worden verbeterd.'

Ook Ondernemingsraad en de Divisie Cliëntenraad vinden dat het wel goed loopt, maar deze raden zoomen vervolgens wel met meer nadruk in op de onderdelen die gaandeweg verbetering behoeven. OR en Cliëntenraad willen meer kaders. Brigitte Jacobs: 'Wij begrijpen dat de Cliëntenraad en de OR meer zekerheden willen, maar meer kaders hebben het gevaar dat je toch weer topdown van alles gaat regelen en dat is nu juist wat niemand wil.'

Volgende fasen

In november start de tweede tranche van Van Huis naar Thuis. Dan gaan 3 nieuwe kleinschalige woongroepen van start, 2 in Lisidunahof en 1 extra woongroep in de Lichtenberg. Vooruitlopend op de oplevering van de nieuwbouw van Zilverschoon beginnen op deze locatie in januari 2014 10 groepen. Groepen die vanaf nu van start gaan, krijgen duidelijker instructies mee. Marlijn Lenselink: 'We willen dat vanaf nu de nieuwe teams bij de start eerst gefocust zijn op de klantwaarden, zoals het gezellig maken van de groep en samen koken. Pas als de situatie vanuit het perspectief van de cliënten goed is geregeld, is het tijd voor typische organisatorische aspecten, zoals zelf roosteren.'

Nog zo’n afspraak: de teams moeten meer gaan afstemmen met de behandelaren. Brigitte: 'En dan gaat het niet zozeer over wat behandelaren moeten gaan doen of hoe vaak ze op de groep kunnen komen, maar gewoon dat ze samen spelregels maken over hoe de samenwerking van behandelaren en het team vorm krijgt. We willen voorkomen dat er een soort wij-zij-verhouding komt tussen het team en de behandelaren.' Ook komen er betere afspraken over de rol van de coaches en die van de woongroepoverstijgende manager. Marlijn: 'Tot nu toe wordt er te vaak naar elkaar verwezen als er iets gedaan moet worden.'

Loyale medewerking

Deze nieuwe afspraken zijn vooral ingegeven door wat er in de eerste tranche nog niet helemaal lekker liep. Dit voortschrijdend inzicht past inderdaad bij een ontwikkeltraject waarbij gaandeweg wordt gewerkt aan verbeteringen. Alle betrokkenen erkennen dat het zo werkt. Deze manier van ontwikkelen wordt op prijs gesteld, zo blijkt uit de blogs van medewerkers en zo blijkt uit de coöperatieve opstelling van de Cliëntenraad en van de Ondernemingsraad. Een open dialoog tussen partijen is dan wel een voorwaarde.

Brigitte: 'De OR gaf in januari 2013 groen licht. Die loyale medewerking is heel waardevol. Ondertussen heeft de OR een formeel advies gekregen voor de implementatie Van Huis naar Thuis in Zilverschoon. Daar gaat immers een hele locatie om. Ik begrijp dat wel, maar eigenlijk zou je willen dat als je als OR en management in de ontwikkeling al zo samen optrekt, dit soort formele stappen over worden geslagen en dat je blijft concentreren op de goede dialoog die we over en weer hebben. De structuur voor Zilverschoon die opgenomen is in de adviesaanvraag moet immers in de praktijk nog beproefd worden. Die staat nog in de ontwikkelstand. Dus blijft de communicatie met de OR en Cliëntenraad van groot belang: we houden elkaar goed op de hoogte en bespreken steeds aanpassingen die nodig of gewenst zijn.'

Sociaal plan

Ook een formele stap, maar dan van een heel andere aard, is het nieuwe sociaal plan dat eind 2013 van kracht wordt. Eén van de onderdelen in dit plan is dat gedwongen ontslagen niet langer taboe zijn. Marlijn: 'Die verandering komt niet door Van Huis naar Thuis maar door de krimp die de hele organisatie treft, net zo trouwens als alle zorgorganisaties in Nederland. Een waardevol onderdeel van het komende sociaal plan is ons inziens dat er een ruimere mobiliteitsregeling in is opgenomen. Dat gaat over omscholen en het helpen bij het vinden van ander werk binnen en buiten onze organisatie.'

Familie meer betrekken bij de teams

Ondertussen snijdt de Centrale Cliëntenraad een punt aan dat in het ontwikkeltraject van Van Huis naar Thuis nog niet heel expliciet aan de orde is geweest: werken aan meer betrokkenheid van de familie. De raad constateert dat per groep steeds slechts een paar familieleden regelmatig wat extra’s doen. Anderen doen dat niet of minder. Brigitte: 'Dat het betrekken van de familie nog niet optimaal is, is ook een beetje onze eigen schuld. Van oudsher hebben we als professionals het begeleiden van cliënten van de familie overgenomen. Dat gaan we anders doen. In de toekomst willen we veel eerder met de familie om tafel. Doordat we contacten in buurten en wijken verstevigen, kunnen we nog voor er sprake is van een verhuizing naar een woongroep al in gesprek met de familie. Het gaat er om dat je tijdig een band met de familie kweekt en dat je laat zien dat eigenaarschap in een woongroep een verantwoordelijkheid is van zowel de professionals als de familie.'

'Elders is daar al succesvol mee geëxperimenteerd. Het kan dus wel degelijk. We denken er zelfs aan om op enig moment het budget in het kader van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) beschikbaar te stellen dat door woonbegeleiders en de familie in gezamenlijkheid wordt beheerd. We zouden zoiets wel in een aanvullende pilot willen gaan uitproberen. Branchevereniging Actiz steunt dit soort "eigen regie-pilots" nadrukkelijk. Maar meer ervaringen met zo’n nieuw type groepsbudget zou ook voor In voor zorg! interessant kunnen zijn.'

Dit is geen blauwdruk

Marlijn: 'Het is voor de cliëntenraden en OR binnen Beweging 3.0 ook niet makkelijk. Met Van Huis naar Thuis zeggen we eigenlijk dat woongroep A heel anders mag zijn dan woongroep B. Dat is lastig omdat de medezeggenschap doorgaans kijkt naar een locatie waar iets goed loopt en dat dan als norm wil stellen voor andere groepen. In de opzet waarin elke groep eigen accenten legt, kan zoiets niet meer. Elke groep neemt in hoge mate eigen beslissingen in wat ze doen en hoe ze het doen. En dat betekent dat ze in afstemming met de familie en cliënten ook op onderdelen in het kwaliteitsniveau keuzes kunnen maken.'

Brigitte: 'Mensen willen graag een blauwdruk. Maar Van Huis naar Thuis is geen blauwdruk. Van Huis naar Thuis is begonnen als een plan met uitgangspunten. Hoe we dat in de praktijk konden gaan aanpakken, is pas gaandeweg gebleken. Die invulling gaat gepaard met gekraak en gepiep. Niet alles loopt meteen op rolletjes. Kan niet anders. Medewerkers worden door Van Huis naar Thuis uit hun comfortzone gehaald en kunnen niet meer op hun routine draaien. Dat is vervelend, maar het is ook een spannende ontdekkingsreis waarbij je een nieuwe invulling aan je werk kunt geven.'

De echte beweging

Zonder gekraak in de voegen van een nieuwe manier van werken, heb je geen beweging. Zoveel is zeker. Zeker is ook dat de krimp in de verzorgingshuizen in snel tempo doorzet. Marlijn: 'We hadden ons ook alleen daar op kunnen concentreren, maar dan ben je vooral bezig te proberen de schade beperkt te houden. Met Van Huis naar Thuis zetten we iets neer dat naar de toekomst toe kansen biedt. Dat is onze core business. We bieden huidige en nieuwe cliënten een nieuw type dienstverlening aan, waarbij we gaandeweg de familie een logisch onderdeel van de teams gaan maken. Dat is de echte beweging.'

Interview door Rob van Es.

Meer weten

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg