invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Besparen op energie geeft Amstelring heel veel energie

Gepubliceerd op:

Amstelring bespaart de komende 15 tot 20 jaar 12 tot 18 miljoen euro op de energiekosten. Om dit te bereiken, gaat een consortium van een energiebedrijf, een bouwbedrijf en een installatiebedrijf zich maximaal inspannen om 9 panden energieneutraal te maken. De betaalde energierekeningen maken deze investering voor het consortium mogelijk.

De Klinker is een groene locatie van zorgaanbieder Amstelring. Dit betekent niet dat dit woonzorgcentrum bij de Amsterdamse Dappermarkt vol staat met plantenbakken, maar dat het een locatie van Amstelring is die mag blijven. De rode locaties gaan dicht en de oranje zijn nog een vraagteken. Deze kleurcodering is onderdeel van het vastgoedplan dat Amstelring heeft opgesteld en waarin de duurzaamheid van het vastgoed een belangrijke rol speelt. Maar: dat een locatie mag blijven, betekent nog niet dat er niets aan hoeft te gebeuren. ‘Als aanbieder in de zorg geven we heel veel geld uit aan energie’, zegt hoofd facility, inkoop en logistiek Mireille Offenberg. ‘En als fusieorganisatie hebben we meerdere energieleveranciers. We zijn dan ook in 2013 gestart met harmonisatie hierin, om eenheid te krijgen in de contractvoorwaarden en de prijzen. De locatiemanagers zijn zelf verantwoordelijk voor de energiebudgetten, maar hadden geen zicht op de vraag of de aansluitingen of meters klopten. Daar moesten we wat mee.’

Showcase voor de zorg

Amstelring kwam in contact met Energiesprong, dat een procesaanpak ontwikkelde voor de realisatie van energieneutrale huizen en gebouwen en hiermee al op een slimme manier de markt van woningcorporaties benaderde. ‘Energiesprong zocht een showcase in de zorg’, vertelt Offenberg, ‘en omdat wij net met ons harmonisatietraject waren gestart, sloten onze ambities goed aan bij die van hen.’
De energieleveranciers zochten samenwerking met bouwbedrijven, installatietechnici en facilitaire bedrijven, om een gezamenlijk antwoord te formuleren op de vraag met innovatieve voorstellen te bedenken om de panden van Amstelring te verduurzamen en energieneutraal te maken.

‘Echt een nieuwe manier van denken voor energiebedrijven’, zegt Offenberg, ‘vandaar dat die andere bedrijven erbij werden betrokken om er in de vorm van consortia mee aan de slag te gaan. En bewust in een zo vrij mogelijke opdracht. We boden geen programma van eisen, maar zeiden: kom maar met een revolutionair voorstel voor ons. Hierbij moesten ze rekening houden met het gegeven dat kwaliteit en comfort voor onze bewoners en medewerkers voorop staan, met de beperking dat de kosten niet omhoog mochten gaan en dat geen investeringsgeld nodig was vanuit Amstelring, met in het achterhoofd het ultieme doel van nul op de energiemeter.’

Creativiteit gevraagd

De eerste reactie op dit ultieme doel liet zich voorspellen: 'Dat kan toch niet'. En dat is waarschijnlijk ook zo, zegt Offenberg, maar het was vooral een uitnodiging aan de partijen om zo creatief mogelijk te zijn. Dat bleken ze alle 3 lastig te vinden, zeker omdat Amstelring ze uitdaagde om alle 3 hun plannen in elkaars bijzijn bij Amstelring te komen presenteren. Offenberg: ‘Ze moesten dus echt het achterste van hun tong laten zien.’ Energiesprong begeleidde het hele traject, met vanuit Amstelring Offenberg en haar collega Mariëtte Heemskerk als projectleiders.

‘En dat was voor ons net zo belangrijk als voor de 3 aanbieders’, zegt Offenberg, ‘want deze manier van werken was voor ons ook nieuw. Je kunt zoiets misschien ook wel zelf, maar dan vraagt het heel veel van de organisatie en van de projectleiders. En Energiesprong is onafhankelijk, het kan dus beide partijen coachen. In het begin kwamen alle 3 de consortia met ideeën die erg op elkaar leken, maar na verloop van tijd werd het verschil in DNA duidelijk, zeker bij de laatste presentatie.’

Openbare gunning

De 2 partijen die overbleven, dienden eerst hun bidbook in bij Amstelring voordat ze die konden presenteren. Offenberg: ‘De 2 bidbooks hebben we vooraf door alle betrokken partijen binnen de organisatie laten beoordelen. Die beoordelingen hebben we ook op de dag van de openbare gunning gedeeld met de partijen. Ook de presentaties hebben we openbaar beoordeeld, waarbij we de persoonlijke voorkeuren van de stuur- en projectgroep hebben laten meewegen.’
Het consortium van Eneco, Dura Vermeer en Roodenburg kwam eruit als winnaar.

Het heeft de opdracht om van de 9 panden van Amstelring waarop het project betrekking heeft Tophuizen te maken. Over wat hierbij komt kijken, maakte Dura Vermeer een verhelderend filmpje (externe link). De afspraak is dat alle 9 locaties eind 2015 Tophuizen zullen zijn. Interessante complicatie hierbij is dat Amstelring 3 van deze panden in eigendom heeft en dat 6 gehuurd worden van woningcorporaties. ‘Daarmee zijn we nu in gesprek, want ze willen natuurlijk graag samen met hen optrekken in dit verhaal’, zegt Offenberg.

Betalen met de energierekening

Begonnen wordt met de panden die Amstelring toch al op het oog had om het eerst op te knappen. ‘En we kijken bij de activiteiten die nodig zijn om er Tophuizen van te maken ook meteen naar andere zaken die we kunnen meenemen als we toch met die panden aan de slag gaan’, zegt Offenberg. ‘Op Bornhom in Hoofddorp bijvoorbeeld hebben we nog tweepersoonskamers.’ Interessant voor Amstelring is dat niet deze organisatie zelf investeert om van de locaties Tophuizen te maken, maar dat het consortium dit doet. ‘Wij betalen met onze energierekening’, legt Offenberg uit. ‘Het consortium werkt met een zogenaamde Esco-constructie. Dit is een langjarig contract tussen de eigenaar van een gebouw en een bedrijf dat de energiebesparende maatregelen daarin installeert en onderhoudt. Gedurende de looptijd van het contract per locatie – gerelateerd aan de lengte van de huurovereenkomst en/of de toekomstplannen voor het pand – blijven wij dezelfde of een lagere energierekening betalen. Het consortium gebruikt dat geld om de duurzaamheid van de panden te bewerkstelligen. Het ultieme doel – geheel van onze energierekening afkomen – is heel ambitieus, dat beseffen we. Tegelijkertijd gaan we zelf kijken wat we nog meer kunnen doen op het gebied van energiezuiniger werken. Afval inzetten om energie op te wekken bijvoorbeeld. Ook in de 2 nieuwe vastgoedprojecten die we nu aan het ontwikkelen zijn, gaan we het gedachtegoed over energieneutraal werken meenemen.’

‘Amstelring heeft de slag gemaakt’

Energiesprong is een tijdelijk innovatieprogramma van Platform 31, een kennisorganisatie voor stad en regio. George Müller, programmaleider zorgvastgoed bij Energiesprong, legt uit: ‘Nederland heeft Europese verplichtingen op het punt van het energieneutraal maken van vastgoed. Energiesprong is ervoor bedoeld hierin verandering te brengen, primair voor woningcorporaties, kantoren en particulieren. Maar onder druk van het ministerie van Binnenlandse Zaken werd ook de zorg een aandachtsgebied. Van oudsher bestond in de zorg geen prikkel om zuinig om te gaan met energie, de overheid betaalde gewoon de gemaakte kosten, de focus lag op de zorgverlening. Dit betekent dat hier een enorme kans ligt, want de energierekening is hoger dan nodig is; er valt veel winst te behalen. En hoewel het hierbij slechts gaat om een paar procent van de omzet van een zorgorganisatie, is die winst wel makkelijk te realiseren.

Vertaald naar Amstelring: voor de vastgoedonderdelen die bij het project betrokken zijn, gaat het om 1,5 miljoen euro per jaar, en dat 20 jaar achter elkaar.’ De zorg is de laatste paar jaar veel meer bezig met het thema energieverbruik, stelt Müller. ‘Het feit dat zorgorganisaties nu risico lopen op hun vastgoed speelt hierin zeker een rol’, zegt hij, ‘het zijn meer echte bedrijven geworden. Wel zie ik nog vaak dat ze er te eenvoudig van uit gaan dat de restwaarde van vastgoed na de looptijd 0 is, en dat ze geen scherpe focus hebben op de mogelijkheden om dingen goedkoper te doen. Amstelring heeft die omslag nu nadrukkelijk wél gemaakt. Het zag hoeveel geld het uitgaf aan energie en heeft van de nood een deugd gemaakt. Wat dit betreft is het een prachtige showcase voor ons. Er zijn nog veel meer zorgorganisaties die een forse besparing kunnen realiseren op hun energierekening.’

Interview door Frank van Wijck.

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg