invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Ayganzorg zet samen met GGzE inloop voor allochtone cliënten op

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Hoewel autochtone Nederlanders zeker welkom zijn bij Ayganzorg, richt deze zorgaanbieder zich primair op de allochtone mensen in het verzorgingsgebied. Dit blijkt in een enorme behoefte te voorzien. De reguliere zorgaanbieders werken graag met Ayganzorg samen.

Als het nodig is in het aanbestedingtraject, stapt Nuray Uysal-Aygan van Ayganzorg gewoon met alle 114 cliënten van de inloop naar de gemeente. Om te laten zien: kijk maar, dit zijn ze, de 114 mensen die de meerwaarde van die inloop zien. Die inloop is in korte tijd zo’n succes geworden voor deze mensen dat Uysal er heel veel voor over heeft om te waarborgen dat die voor hen blijft bestaan. Die cliënten zijn anderstaligen. En Ayganzorg heeft de inloop voor hen samen met Geestelijke Gezondheidzorg Eindhoven (GGzE) opgezet.

‘Dat had meerwaarde voor ons allebei’, vertelt ze. ‘GGzE was zelf niet voldoende in staat om deze mensen te bereiken. En wij waren nog onvoldoende professioneel om zo’n inloop zelfstandig op te zetten. Dat er behoefte aan bestond, merkten we al snel. We hadden gerekend op een voorziening voor 8 tot 12 mensen per dagdeel, en we hebben er nu dus al 114 aanmeldingen voor. Ik begrijp dat ook wel. Het past niet in de cultuur van mensen van Turkse of Marokkaanse achtergrond om hulp van buitenaf te vragen op het moment dat een gezins- of familielid chronisch ziek wordt.

Dan ontstaan problemen. Mensen krijgen niet de zorg die ze nodig hebben of komen in een isolement, mantelzorgers raken ernstig overbelast. Bovendien kunnen andere problemen ontstaan. Schulden bijvoorbeeld, als een inkomen wegvalt. We wilden een veilige omgeving voor deze mensen creëren, waarin ze het niet als een schande zouden ervaren om over hun problemen en zorgen te praten. Wij kennen hun cultuur, we weten hoe we hen respect moeten tonen en we kunnen hen gericht adviseren om te voorkomen dat kleine problemen grote problemen worden. Inmiddels zijn we zover dat we deze taak zelfstandig kunnen oppakken, en dat moet ook want GGzE moet bezuinigen en heeft dus geen ruimte meer om hierin met ons te blijven samenwerken. Vandaar de aanbesteding waar we nu voor staan en waarvoor we contact met de gemeente hebben.’

Barrières doorbreken

Het zat er al vroeg in dat Aygan zich op een dergelijke manier zou gaan ontwikkelen. Ze studeerde agogisch werk en kwam in aanraking met een Turkse vrouw voor wie de zorg niet goed geregeld was. Ze wierp zich op als vrijwilliger en legde hierbij blijkbaar zoveel enthousiasme en doorzettingsvermogen aan de dag dat een wethouder op een gegeven moment tegen haar zei: ‘waarom ga jij dit niet gewoon als je werk doen?’ ‘Dat kon toen nog op basis van het persoonsgebonden budget (pgb)’, vertelt ze. ‘Ik kreeg al snel vragen van meer mensen, maar ik merkte ook al snel dat het pgb voor hen niet goed werkte. Ze dachten dat ze vrije bestedingsruimte hadden voor dit geld. Dus besloot ik verder te gaan met zorg in natura.’

Aygan leerde dat de Nederlandse taal voor veel allochtone patiënten een barrière was en dat mantelzorgers overbelast raakten. Ze had al 4 medewerkers in dienst toen ze 2 jaar geleden een aanvraag indiende voor een In voor zorg-traject. ‘Ik ben een perfectionist’, zegt ze, ‘en ik vind dat mijn medewerkers ook heel goed moeten zijn, vandaar. Om diezelfde reden doorliepen we ook de Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ)-procedure. Groei van Ayganzorg was het gevolg. ‘Ik nam vooral verzorgenden niveau 2 en 3 aan omdat ik merkte dat daar de behoefte zat’, vertelt ze. ‘En alleen anderstaligen, omdat ik een oplossing wilde bieden voor de vragen waarmee de anderstalige cliënten en hun naasten in onze samenleving te kampen hebben. Wie hier werkt, dient de taal van de cliënt te spreken.’

De cultuur kennen

Het specifieke aandachtsgebied van Ayganzorg bleek in een behoefte te voorzien. ‘Er was zoveel ruimte voor verbetering in de thuiszorg’, zegt Aygan. ‘Eén voorbeeld: een klant meldde zich bij ons omdat zij erg ontevreden was over de verleende zorg. De zorghandelingen waren goed, maar om tijd te besparen kreeg zij haar middagbroodje geserveerd terwijl ze op het toilet zat. In haar cultuur wordt dit als respectloos ervaren.

Maar er zijn veel meer dingen waarop we moeten letten voor onze cliënten. Ik noemde al de taal. Een ander aspect is godsdienst. De gedachte bij een zorgaanbieder “U bent Turks dus u bent moslim” is bijvoorbeeld heel onterecht. Nederlandse zorgaanbieders weten dit niet altijd, wij wel. We vragen dus naar de godsdienst van onze cliënten en proberen daarmee rekening te houden. En we kijken heel goed naar de mantelzorger. Het past niet bij de cultuur van een Turkse of Marokkaanse mantelzorger om eerlijk aan te geven dat hij oververmoeid is en de zorg echt niet meer aankan, dus kijken wij heel goed naar de situatie waarin zo iemand zich bevindt. Eventueel bieden we tijdelijke opvang of dagopvang voor de cliënt, om de mantelzorger te ontlasten. Natuurlijk hebben wij even weinig tijd als de Nederlandse zorgaanbieders, maar we overleggen daarom ook met de cliënt over de vraag hoe we die tijd het best kunnen besteden. We weten bijvoorbeeld op welke momenten douchen heilig is en wanneer een washandje volstaat.’

Intramuraal aanbod

Inmiddels heeft Ayganzorg meer pijlen op haar boog dan alleen thuiszorg. ‘We merken in de thuissituatie soms dat mantelzorgers overbelast raken omdat een oudere eigenlijk al lang intramuraal zou moeten verblijven’, zegt Aygan. ‘Maar de mantelzorgers durven het dan niet aan om die stap te zetten, omdat het niet in hun cultuur past of omdat ze vrezen dat hun ouder daar niet de juiste zorg krijgt. Zorgaanbieder Vitalis benaderde ons om hiervoor samen een oplossing te bieden. Het aanbod dat ze me lieten zien, vond ik niet passen bij de cliënten voor wie ik werk, dus heb ik aanpassingsvoorstellen gedaan. En toen die waren doorgevoerd, zijn we cliënten gaan aantrekken.

Vitalis gaat goed met het onderwerp om, maar de ontwikkeling gaat wel trager dan wij zouden willen. Vaak begint het met tijdelijke opvang, zodat mantelzorgers even ontlast worden en bijvoorbeeld op vakantie kunnen. We merken dat de omgeving dan geneigd is beschuldigend naar die mantelzorgers te kijken, maar we zien ook dat dit beeld heel langzaam begint te veranderen. Voor de mensen die het écht niet willen, blijven we natuurlijk gewoon hulp en zorg aan huis bieden.’

Samenwerken als uitgangspunt

Aygan ontkent niet een rol te spelen - en ook te willen spelen - in het bewerkstelligen van een cultuurverandering en het doorbreken van een taboe bij allochtone Nederlanders. Niet alleen in de ontwikkeling van zorgaanbod, maar ook in het aantrekken van vrijwilligers. Ayganzorg biedt hen taal- en computerlessen, geeft ondersteuning in bewegen, sporten en opvoeding.

‘In ruil daarvoor zijn mensen graag bereid iets terug te doen’, zegt Aygan, ‘zo komen we aan onze vrijwilligers. Ik merk dat de grotere aanbieders in de zorg dit ook wel willen, maar dat ze nog niet zo goed weten hoe ze dit moeten aanpakken. We helpen hen graag, want ik vind dat we zonder samenwerken zelf ook geen bestaansrecht hebben. Maar ik zie ook progressie. Ik ga ervan uit dat wij over 20 jaar voor dit doel echt niet meer nodig zijn. Daar ben ik ook helemaal niet bang voor, tegen die tijd zie ik wel weer een ander vraagstuk in de zorg waarop ik mij kan richten.’
 
Interview door Frank van Wijck

Meer weten

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg