invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Zorgplein Maaswaarden speelt in op zorg van de toekomst

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

De reden van het In voor zorg-traject bij Zorgplein Maaswaarden was dat de vraag naar extramurale zorg was achtergebleven bij de verwachtingen. De organisatie wil een antwoord bieden op de dreigende verschraling van zorg door in te zetten op het onderscheidende vermogen van haar extramurale dienstverlening; de thuiszorg. In voor zorg-coach Karen van Schoonhoven begeleidde het proces.

Zorgplein Maaswaarden biedt met 329 medewerkers verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding in het land van Heusden en Altena. Naast intramurale zorg en dagopvang biedt de organisatie thuiszorg. De organisatie heeft door de transitie van zorg naar de gemeenten te maken met de 6 Dongemond-gemeenten: Oosterhout, Drimmelen, Geertruidenberg, Werkendam, Woudrichem en Aalburg.

Klaar voor de transitie

Zorgplein Maaswaarden is klaar voor de komende transitie, maar daar is de afgelopen jaren dan ook heel veel werk voor verzet. Dick Blom was als ad interim bestuurder van eind februari tot half november 2014 aan de organisatie verbonden. Nadat hij aantrad, maakt hij ruimte voor de nieuwe koers door van een aantal van de managers afscheid te nemen. Nu per 1 november 2014 een nieuwe bestuurder is aangetreden, is dat het markeringspunt van een nieuwe periode waarin de organisatie de veranderingen zal borgen. Els Lageweg is de naam van de nieuwe bestuurder. Interim bestuurder Dick Blom heeft rust gebracht in de organisatie, zegt zij, en dat was nodig.

Regie bij de cliënt

Manager Thuiszorg is Conchita Prince. Zij is sinds 2 maanden in dienst van de organisatie. Gretig, zo trof zij de organisatie aan. 'Er is al veel ingezet. Mensen willen heel graag mee in de veranderingen en daaraan inhoud geven. Ze hebben te maken gehad met een aantal wisselingen in het management en bestuur. Nu kunnen we met volle kracht vooruit.'

Die veranderingen betreffen de regie van de geboden zorg. Die ligt bij cliënten, in samenspraak met medewerkers, zegt Blom. 'Dat heeft omdenken van de medewerkers gevraagd, men was voorheen vooral heel dienstbaar. Nu staan zij met de cliënt aan het roer.' De thuiszorgteams zijn daarom kleinschalig en zelf-coördinerend. Er zijn 3 thuiszorgteams met ieder ongeveer 10 en maximaal 15 medewerkers. Ieder team heeft om en nabij 35 cliënten onder zijn hoede.

Continuïteit van zorg staat voorop

Een wijkverpleegkundige maakt deel uit van het team; deze HBO-V-ers zijn getraind in het indiceren van de cliënt. Indiceren gebeurt in gesprek met de cliënt. Medewerkers leveren in overleg met de cliënt, binnen de bandbreedte van de indicatie, de zorg zoals professional en cliënt dat samen het beste kunnen. Ook de zorgleefplannen van cliënten zijn vernieuwd, vertelt Prince. 'We hebben vastgelegd wat een cliënt zelf kan doen, wat mantelzorgers doen en wat de teams doen.'

Planning en roostering gebeurt door de teams zelf. Daardoor is actief in te springen op wensen van de cliënt. Evelien Schuwer is wijkverpleegkundige bij de organisatie. Voorheen werkten zij met een handmatig ingevuld planningsbord, vertelt ze. 'Alle medewerkers moesten ’s morgens eerst naar kantoor om te zien wat de planning voor die dag was. Nu hebben we allemaal een smartphone met de planning erop en kunnen we vanuit huis direct naar de cliënt.' Is er een wijziging nodig omdat een cliënt een verzoek heeft, dan zoekt men binnen het team naar een oplossing. Prince: 'Ook werken de teams daarin onderling samen. De continuïteit van zorg staat voorop.'

Rollen en verantwoordelijkheden

Binnen de thuiszorgteams is er veelvuldig overleg over wie nou welke rol heeft en hoe de verantwoordelijkheden liggen. Dat is wennen, want voorheen bepaalde het management wie wat moest doen. Schuwer vertelt hoe dat ging. 'Als de cliënt bijvoorbeeld iets wilde wat niet was afgesproken, dan meldden de verzorgenden dat bij de teamleider, die daarover een beslissing nam, zonder de cliënt echt goed te kennen. Nu doen we het anders. Een voorbeeld: voor cliënten die veel zorg nodig hebben, zijn er meerdere medewerkers bij die zorg betrokken. Deze medewerkers bepalen met elkaar en met de cliënt en zijn of haar familie samen, hoe deze zorg geboden wordt. Pas als zij er echt niet uitkomen, dan kom ik erbij. Ik ben dus wel dichtbij, maar ik laat het zoveel mogelijk over aan de medewerkers en cliënten zelf.'

Prince: 'In het verleden bepaalden teammanagers op basis van vastgelegde regels hoe de zorg geboden moest worden. Nu bepalen medewerkers dat zelf, samen met de cliënt. Zij kennen immers de cliënten het beste.'

Teambarometer

De teams zijn inmiddels in een verschillende fase van zelfcoördinatie. Dat hangt ook weer af van de taak, legt Prince uit. 'De teams scoren zichzelf op mate van hun zelfcoördinerende vermogen. Bij het teamoverleg zijn bijvoorbeeld alle taken roulerend, van voorzitten tot notuleren. Dan kan het zichzelf een 9 of 10 geven. Een 0 betekent dat van nog geen enkele coördinatie sprake is. Een team komt door het scoren van verschillende punten in 1 van de 4 fasen van zelfcoördinatie terecht.' Deze teambarometer loopt Prince met ieder team afzonderlijk langs. 'Mensen geven zelf veel input. Het is heel mooi om te zien hoe hoog het zelfreflecterende vermogen van mensen is.'

Teams hebben meer middelen tot hun beschikking bij het invullen en uitvoeren van hun taken. De organisatie werkt namelijk ook met sturingstechnologie van Nedap: cijfers over directe en indirecte tijd die iedere medewerker en ieder team besteedt. Het inzicht dat dit cijfermateriaal oplevert, maakt de medewerkers duidelijk hoe efficiënt en passend de inzet is geweest. Medewerkers vinden dat leuk en interessant, zegt Prince. 'De verschillende taken in een team hebben natuurlijk betekenis voor de directe en indirecte tijd die medewerkers aan cliënten besteden. Een medewerker die op pad gaat met klachten, besteedt minder tijd aan directe cliëntenzorg. Het is goed dat medewerkers daarin inzicht krijgen en zij vinden dat ook prettig.' 

Casuïstiekbespreking

In de teams vindt ook veelvuldige bespreking van casuïstiek plaats. Daar waren de teams al mee begonnen onder leiding van In voor zorg-coach Van Schoonhoven en Prince heeft dat overgenomen toen zij bij de organisatie in dienst kwam. Door het bespreken van casuïstiek krijgt de nieuwe manier van werken waarin cliënt en medewerker samen aan het roer staan, vorm en inhoud voor andere situaties.

Toen Schuwer 3 jaar geleden begon, was zij de enige verpleegkundige. Nu zijn ze met 8, onder wie 3 wijkverpleegkundigen. Ieder team bestaat uit enkele verpleegkundigen en enkele verzorgenden-IG. Schuwer: 'We moeten inspelen op de zorg van de toekomst, mensen blijven langer thuis wonen en wij kunnen daar als thuiszorg een grote rol in spelen. Dat betekent dat we verpleegkundige handelingen moeten kunnen doen als wondverzorging, maagsondes aanbrengen en morfinepompen afstellen; daarvoor heeft de organisatie meer verpleegkundigen nodig.' De niveau-2 helpenden zien een aantal van hun werkzaamheden verdwijnen. In de toekomst is er minder werk voor helpenden in de thuiszorgteams. Elders in de organisatie zijn er voor hen nog wel mogelijkheden. 

Samenwerking

Met het oog op de nabije toekomst en de datum van 1 januari 2015 die snel in zicht komt, is het voor de organisatie bovendien belangrijk om goede contacten in de wijk en met de huisartsen te hebben. Schuwer vertelt hoe zij met de huisartsen samenwerken. 'Voorheen kwam een huisarts bij een cliënt van ons en dan hoorden we dat achteraf van de cliënt. Nu plannen we dat we bij zo’n bezoek aanwezig zijn. Dan kunnen we betrokken worden bij het behandelplan. Daar moesten sommige huisartsen wel aan wennen, maar dat gaat steeds beter.'

Beide locaties van Zorgplein Maaswaarden hebben goede contacten met de gemeenten en met de zorgkantoren, vertelt Dick Blom: 'Naast de contacten met de huisartsen en zorgkantoren in deze regio; hebben we ook met andere thuiszorgorganisaties een goed samenwerkingsverband. Ik verlaat met een gerust hart de organisatie. Maaswaarden is er klaar voor.'

Interview door Ellen Kleverlaan.

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg