invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

WelWoZo in Midden-Drenthe verbindt welzijn, wonen en zorg

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Midden-Drenthe is een landelijke gemeente met meer dan 30 dorpen en buurtschappen en 3 grotere kernen: Beilen, Smilde en Westerbork. 11 professionele organisaties en een bewonersvertegenwoordiging werken hier aan een gemeenschappelijk doel: zorgen dat inwoners langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.
Samen vormen ze WelWoZo, een samenwerkingsverband van wonen, welzijn en zorg. Maatwerk, een vraaggerichte benadering en eigen inbreng van inwoners staan centraal. 2015 was een jaar van verkennen en plannen maken. Nu is het tijd voor actie, met projecten dagbesteding, hometeams, nachtzorg en een voorbeeldhuis. In voor zorg! begeleidt en ondersteunt de samenwerking. 6 betrokkenen vertellen.

Wethouder Emko Dolfing: ‘Elkaar beter leren kennen is de grootste winst’

‘In dit land vinden we dat ouderen langer zelfstandig moeten blijven wonen’, zegt Emko Dolfing. ‘Het rijksbeleid wil dat, maar ouderen zelf ook! Dan zijn 3 elementen van belang: wonen, welzijn en zorg.’ Precies deze elementen komen in het samenwerkingsverband WelWoZo samen. Aan tafel zitten de gemeente Midden-Drenthe, Welzijnswerk Midden-Drenthe, de woningcorporaties Woonservice en Actium, zorgorganisaties Icare, Stichting Huisvesting Ouderen Westerbork, Interzorg, Zorggroep Drenthe, GGZ Drenthe, Promens Care, BEZINN, en Dorpenoverleg Midden-Drenthe.

‘De partijen hebben aan ons gevraagd of de gemeente de regierol wil vervullen. Daarvoor hebben wij een trajectleider aangesteld.’ De trajectleider zorgt dat de vaart erin blijft. ‘Aan de overlegtafel zijn mensen altijd positief en vol goede wil. Maar terug op de eigen werkplek vragen toch vaak andere dingen de aandacht. Dat begrijp ik heel goed. Met de trajectleider hebben we nu een aanjager.’ Hoe de samenwerking er straks concreet uitziet, weet Emko nog niet. ‘Dat hoeft ook niet. Belangrijker vind ik het dat ik de partijen zie overleggen. De grootste winst is dat we elkaar beter leren kennen. Daar begint het mee.’

Trajectleider Gerard Hommels: ‘2016 is het jaar van de uitvoering’

‘2015 stond in het teken van het proces, 2016 is het jaar van de uitvoering’, zegt Gerard Hommels. Bij de gemeente Midden-Drenthe is hij als trajectleider WelWoZo verantwoordelijk voor regie voeren, verbindingen leggen en de samenwerking bevorderen. ‘Dat doe ik door te sturen op daadkracht. We hebben 8 thema’s gedefinieerd. Elk thema is gekoppeld aan een kartrekker. Ik check of alle thema’s worden uitgewerkt, met planning en plan van aanpak.’ Het thema bewustwording is de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf. Dat gebeurt op verschillende manieren. ‘We organiseren bijvoorbeeld elk jaar een Woonmarkt, met informatie over wonen, (ver)bouwen, en inrichten. Dit jaar besteden we ook specifiek aandacht aan toekomstbestendig wonen.’

De partners van WelWoZo hebben hetzelfde doel voor ogen, aldus Gerard. ‘Midden-Drenthe is een sterk vergrijzende gemeente. Het aantal jongeren dat hier blijft of zich weer vestigt neemt gestaag af. Toekomstbestendige zorg is onze uitdaging. En daarin is bewustwording heel belangrijk. Iedereen wil zelfstandig oud worden. Vroeger regelde de overheid veel, nu komt het ook op eigen handelen aan. Zeker in het buitengebied, waar het prachtig wonen is maar niet alle voorzieningen binnen handbereik zijn. Aan dat evenwicht proberen we binnen WelWoZo handen en voeten te geven.’

Marlies Bos, locatiehoofd Promens Care: ‘Slim gebruik maken van elkaars faciliteiten’

Samen met een collega van Icare en een collega van Welzijnswerk vormt Marlies Bos de werkgroep dagbesteding Beilen. ‘Ons belangrijkste doel is elkaar te vinden in aanbod, gebouwen en vervoer. Om een voorbeeld te noemen: Welzijnswerk heeft de Plusbus, wij hebben geen vervoer. Wij mogen de Plusbus nu ook gebruiken.’ De werkgroep richt zich in eerste instantie op de kern Beilen, waar eind 2015 het aanbod dagbesteding is geanalyseerd. ‘Vooral in bewegingsactiviteiten zitten veel dubbelingen. We hebben ook gekeken wat we missen en hoe we elkaars voorzieningen kunnen gebruiken. Zodat inwoners meer keuze hebben, onafhankelijk van hun aandoening en leeftijd.’

Alle drie de werkgroepleden vinden een zinvolle bezigheid, ontmoeting en eigenwaarde belangrijk. Nu ze elkaar hebben leren kennen, kunnen ze hun cliënten meer bieden. ‘We kregen steeds meer ideeën! Daar geven we nu stap voor stap handen en voeten aan. Zo hebben wij laatst onze producten geëxposeerd in de winkel van woonzorglocatie Altingerhof van Icare. En binnenkort gaat Welzijnswerk in de keuken van onze dagbestedingslocatie Westhoek cursussen aan alleenstaande ouderen geven. Dat is slim gebruikmaken van elkaars faciliteiten.’

Marlies benadrukt dat de samenwerking alleen kan slagen als de partners de eigen belangen loslaten. ‘We doen dit voor de inwoners, niet voor onszelf.’ Het resulteert in meer maatwerk. ‘De tuin rondom een locatie van Icare behoeft onderhoud. Ik heb toevallig een meneer met een hoveniersachtergrond op de dagbesteding voor wie ik geen passend aanbod heb. Welzijnswerk zoekt nu een vrijwilliger om hem te begeleiden. Dit is waar we naartoe willen.’

Thea Hut, teamleider Welzijnswerk Midden-Drenthe: ‘Hometeams voor inwoners met meervoudige problematiek’

‘Inwoners met meervoudige problematiek en meerdere hulpverleners hebben baat bij goed overleg tussen de verschillende disciplines’, zegt Thea Hut. Vanuit WelWoZo buigt zij zich in een werkgroep over de rol van de wijkverpleegkundige, als verbinder tussen het sociale en medische domein. Bij voorkeur binnen de bestaande hometeams in Beilen en Westerbork. ‘Hometeams zijn een professioneel samenwerkingsverband, een netwerkstructuur, waarin cliënten met complexe problematiek besproken worden.’

De huidige vorm van de hometeams voldoet echter niet meer. Daarom heeft de werkgroep een voorstel voor de nieuwe hometeams gemaakt. ‘Verbreding is belangrijk, zorgprofessionals, welzijn, huisartsen en de gemeente moeten vertegenwoordigd zijn. Ook Smilde krijgt een eigen hometeam, zodat elke grote kern een team heeft. Verder is de overlegstructuur belangrijk, zodat er genoeg tijd is om complexe situaties te bespreken.’ De rol van de wijkverpleegkundige moet zich vervolgens in de praktijk verder uitkristalliseren. De werkgroep denkt ook na over een gezamenlijk (meet)instrument. ‘We willen de ZRM-matrix gaan gebruiken. Daarmee kunnen we de situatie voor en na bemoeienis van het hometeam meten.’ De komende maanden gaat WelWoZo de hometeams in de praktijk verder vormgeven.

Richard van der Pluijm, regiomanager Icare: ‘Het principe “dit is mijn klant” loslaten’

‘Als je gaat samenwerken met als doel de inwoners zo goed mogelijk te bedienen, hoort nachtzorg daarbij’, zegt Richard van der Pluijm. ‘Want zeg nou eerlijk, het is best raar als zorgorganisaties elkaar ’s nachts tegenkomen in dezelfde straat. Beter is het om de krachten te bundelen. Maar dan moeten we het principe “dit is mijn klant” wel loslaten.’ Natuurlijk zijn er allerlei obstakels, waaronder de financiering. Maar dat is pragmatisch op te lossen, aldus Richard.

‘Om het overzichtelijker te maken zijn we in Smilde gestart met 2 thuiszorgorganisaties, Interzorg en Icare. Zo kunnen we ervaring opdoen en de samenwerking later verbreden.’ Naast de eigen klanten bedient Icare nu tussen 23.00 en 7.00 uur ook de klanten van Interzorg, met geplande en ongeplande zorg. Dit gebeurt in onderaanneming. De eerste ervaringen zijn positief. ‘Het scheelt enorm veel tijd. Interzorg hoeft niet te rijden en wij kunnen efficiënter plannen, met veertig minuten minder reistijd als winst.’ Een mooi bijeffect ontstaat uit de organisatie van de pauzemomenten. ‘Onze medewerkers pauzeren in het verpleeghuis van Interzorg. Zo maken de professionals van de 2 organisaties op een ongedwongen manier contact. Ze leren elkaar kennen.’

De proef in Smilde is wat Richard betreft nog maar het begin. ‘Mijn stip op de horizon is dat nachtzorg niet meer aan een zorgaanbieder is gekoppeld. En dat we de intramurale nachtzorg er ook bij betrekken. Door gewoon te starten hebben we de eerste stap in die richting gezet.’

Henk Dekker, teamleider Welzijnswerk Midden-Drenthe: ‘Langer thuus in Midden-Drenthe’

In een eenvoudig rijtjeshuis in een volkswijk in Midden-Drenthe staat een bijzonder huis: ‘langer thuus’, een van de projecten van WelWoZo. ‘Woningcorporatie Woonservice stelt een jaar lang een huurwoning ter beschikking’, vertelt Henk Dekker. ‘Hier is de ontmoeting tussen wonen, welzijn en zorg heel concreet. Want alle partijen van WelWoZo denken mee over technologie en omgevingsfactoren die kunnen bijdragen aan langer zelfstandig thuis wonen.’ Een hoog realiteitsgehalte staat daarbij voorop. ‘We laten niet de laatste technische hoogstandjes zien, want die zijn onbetaalbaar. Wel hebben we bijvoorbeeld een postvanger, een soort tas die voorkomt dat de post op de grond terechtkomt. Zodat je er makkelijker bij kunt.’ Een lokale hovenier maakt de tuin onderhoudsvriendelijk, met verhoogde borders. Ook is er een personenlift geïnstalleerd. ‘Dat lijkt misschien een ingrijpende verbouwing, maar het is goedkoper dan een aanbouw. Veel ouderen kiezen daarvoor als ze slecht ter been worden. Terwijl ze met een lift ook de eerste verdieping kunnen blijven benutten.’

Welzijnswerk kijkt daarnaast wat de buurt voor ouderen kan betekenen. De verwarmingsketel staat bijvoorbeeld op zolder, alleen te bereiken via een vlizotrap. Bijvullen is typisch een klusje dat iemand uit de buurt kan doen. Henk benadrukt dat het huis nog niet af is. ‘In tegendeel, we hopen dat het zich gedurende het jaar steeds verder ontwikkelt.’ ‘Langer thuus’ wil een voorbeeld zijn voor de hele regio. Een keer per week is het huis open voor geïnteresseerden, groepen kunnen er op afspraak terecht en er worden themabijeenkomsten georganiseerd. ‘Zo willen we mensen bewust maken dat ze met een aantal aanpassingen langer thuis kunnen blijven wonen. Dat ze iets zien en denken “dat gaan wij thuis ook doen”.’

Interviews door Ingrid Brons

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg