invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

TriviumMeulenbeltZorg vergroot welbevinden met technologie

Gepubliceerd op:

TriviumMeulenbeltZorg (TMZ) werkt serieus aan de invoer van zorgtechnologie. Toch is in de opstartfase het woord ‘technologie’ nauwelijks gevallen. Want bij TMZ staat de bedoeling – of beter: het welbevinden –centraal. Alvorens over techniek te praten vroeg de organisatie aan alle locaties langdurige zorg wat welbevinden is. En ook hoe ze het welbevinden kunnen vergroten. Met stip op één staat betere communicatie rondom en met de cliënt. TMZ bedacht een digitaal platform om in deze behoefte te voorzien. Verpleegkundige Chantal de Ruiter: ‘Communiceren over leuke momenten kan de relatie met de familie enorm versterken.’

Menswaardige technologie

TriviumMeulenbeltZorg (TMZ) biedt thuiszorg, revalidatiezorg en gespecialiseerde verpleeghuiszorg in de gemeenten Enschede, Hengelo, Almelo, Borne, Twenterand en Tubbergen. Zo’n 1.900 medewerkers en 1.300 vrijwilligers bieden zorg en ondersteuning aan ongeveer 1.300 cliënten.

Binnen de langdurige zorg wil TMZ technologie onderdeel maken van de dagelijkse zorg. Opvallend is de manier waarop dat gebeurt: vanuit het welbevinden van de cliënt. Medewerkers en de cliënt en zijn netwerk hebben een grote stem. Projectleider Crista Wold maakte een inventarisatieronde langs alle locaties langdurige zorg. Ze vroeg de medewerkers wat ze onder welbevinden verstaan, welke activiteiten er al lopen, en wat ze verwachten van technologie. Ook sprak ze met alle cliëntenraden.

MijnTMZ

Bovenaan alle wensenlijstjes staat het verbeteren van de communicatie in de driehoek cliënt-zorgprofessional-sociaal systeem. Crista: ‘De maatschappelijke trend is om het sociaal netwerk meer te betrekken bij de zorg. Veel locaties zijn al bezig met familieparticipatie. Maar hoe geef je het nou echt handen en voeten na een mooie informatieavond? Zowel de verzorging als de familie worstelen daarmee. Technologie kan enorm ondersteunend zijn. Bijvoorbeeld met een digitaal platform.’

Binnen het bestaande medewerkers- en vrijwilligersportaal MijnTMZ werkt TMZ nu aan een gedeelte voor cliënten en hun familie. ‘Straks krijgen kinderen of andere betrokkenen een account zodra een cliënt bij ons wordt opgenomen. Via MijnTMZ zijn ze op de hoogte van alles wat er op een afdeling speelt: wie er werken, personeelswisselingen, stagiaires, maar ook welke activiteiten er georganiseerd worden. En als ze willen helpen bij een activiteit kunnen ze zich direct online aanmelden.’

Digitaal levensboek

Daarnaast krijgen alle cliënten een eigen pagina, met hun digitaal levensboek. TMZ heeft al een papieren versie, met foto’s van de kinderen en kleinkinderen van een cliënt, hun oude huis en alles wat belangrijk is in hun leven. ‘Door het levensboek digitaal aan te bieden, kunnen ook filmpjes worden toegevoegd, zoals van de eerste stapjes van een achterkleinkind’, vertelt Crista. ‘Dat is mooi, want bewegende beelden sluiten veel beter aan bij de beleefwereld van een cliënt.’ Maar andersom biedt de pagina de verzorging ook de gelegenheid om mooie momenten met de familie te delen. ‘We hebben vaak veel plezier met cliënten. Hoe mooi is het dat we dat straks via het platform aan het sociaal netwerk van de cliënt kunnen laten zien! Zo kan een andere relatie ontstaan tussen professionals en familie.’ Wie toegang tot het digitaal levensboek heeft en met welke bevoegdheden bepaalt de cliënt of zijn wettelijke vertegenwoordiger.

De bedoeling

Vooruitlopende op de techniek is bij TMZ nu een cultuurverandering gaande. Via scholing, want ook dat stond hoog op het wensenlijstje uit de inventarisatieronde. ‘Medewerkers leren steeds terug te gaan naar de bedoeling’, vertelt afdelingshoofd langdurige zorg Nicole Mensen. ‘3 locaties hebben al scholing over welbevinden gevolgd. Het ecogram en de Groninger Wellbeing Indicator (GWI) zijn daarin belangrijke instrumenten.’ Het ecogram is een middel om het hele sociaal netwerk in kaart te brengen. De GWI biedt een andere kijk op welbevinden. ‘De huidige zorg is erg gericht op wat een cliënt niet kan en waar hij last van heeft. Maar als je ouderen vraagt wat ze nodig hebben om gelukkig oud te worden, noemen ze dingen als lekker eten en drinken, zichzelf kunnen zijn en sociale contacten. Met de GWI ga je hierover in gesprek.’ Bij TMZ zijn ze ervan overtuigd dat mensen met deze benadering uiteindelijk minder zorg nodig hebben. ‘Gewoon omdat ze lekker in hun vel zitten.’

Verwachtingenlijsten

Nicole benadrukt dat de scholing en de ontwikkeling van het cliëntgedeelte op MijnTMZ niet uitmonden in een soort blauwdruk. ‘Dat zou niet aansluiten bij de bedoeling! Na de scholing is het aan de locaties zelf om inzichtelijk maken wat er nodig is voor het welbevinden van een cliënt. Dus wat is de behoefte van een locatie en wat is de behoefte van een cliënt. Als een cliënt en zijn familie niet via MijnTMZ willen communiceren of liever WhatsApp gebruiken, mag dat ook. Mits het binnen onze mogelijkheden ligt natuurlijk.’ Tegelijkertijd heeft onderzoek al uitgewezen dat er behoefte is aan een digitaal platform. TMZ gebruikte daarvoor de vragenlijsten van In voor zorg!. ‘Meten is een van de voorwaarden van In voor zorg!, maar onze organisatie is daar wars van’, zegt Crista. ‘Daarom pasten we de meetlijsten aan en noemden ze verwachtingenlijsten. De lijsten geven antwoord op de vraag “Ben ik klaar om digitaal te werken?”. Medewerkers, cliënten en mantelzorgers vulden de lijst in. Voor ons was het een mooie manier om de verwachtingen helder te krijgen en dat het ook nog de verplichte meetresultaten opleverde is mooi meegenomen. En de verwachtingenlijsten kunnen we ook na het In voor zorg-traject gewoon blijven gebruiken.’

Leuke momenten communiceren

Verpleegkundige Chantal de Ruiter is in ieder geval klaar om digitaal te gaan werken. Ze is enthousiast over MijnTMZ. ‘Ik denk echt dat dit gaat werken. Familieparticipatie is mooi, maar mensen hebben tegenwoordig veel minder vrije tijd. Ze willen geen vastigheid, dan gaat participatie voelen als moeten. Met MijnTMZ kunnen mensen thuis op de bank even hun account checken. Als ze dan zien dat vader of moeder binnenkort een activiteit heeft, kunnen ze gelijk hun agenda checken en wel of niet inschrijven om te helpen. Dat werkt drempelverlagend.’ Ook verwacht ze veel van de mogelijkheid om leuke momenten te delen. ‘Ik zie zo vaak bewoners genieten van een activiteit of op andere momenten. Hoe leuk is het om dan een foto naar de familie te kunnen sturen. Nu hebben we eigenlijk vooral contact als er een medische reden is. Omdat een cliënt is gevallen of achteruitgaat, of omdat de medicatie is veranderd. Communiceren over leuke momenten, ook al zijn het maar kleine dingen, kan de relatie met de familie enorm versterken.’

TMZ-app

Bij andere projecten dacht Chantal vaak ‘oh jee, eerst maar even afwachten wat dit wordt’, maar hier staat ze echt achter. ‘Dat komt omdat het nu om de bewoner gaat. We hebben de scholing over het ecogram en de GWI net gevolgd. Iedereen is enthousiast en we stimuleren elkaar, door te vragen “wil de bewoner dat zelf?”. Dat werpt nu al vruchten af. Bewoners zijn rustiger en het contact met de familie is beter.’ Ook Crista en Nicole ontmoeten alleen maar enthousiasme. Dat komt ook omdat medewerkers zelf aan de slag kunnen en een groot aandeel in het project hebben, aldus Crista. En dat medewerkers straks ook daadwerkelijk moeten gaan werken met de techniek, baart hen geen zorgen. ‘Welnee, de medewerkers halen ons aan alle kanten in’, lacht Nicole. ‘Ze gebruiken nu al vaak hun eigen smartphone. Bijvoorbeeld om wondfoto’s naar de arts te sturen, ter beoordeling.’ Speciaal daarvoor werkt TMZ nu aan een veilige TMZ-app, die foto’s direct doorstuurt zonder ze op de eigen smartphone op te slaan. Mooi is dat ook deze app voortkomt uit de behoefte van medewerkers en het welbevinden van cliënten. Crista: ‘Medewerkers weten dat cliënten onrustig worden als ze in bed moeten blijven wachten totdat de arts is geweest. Nu maken medewerkers een foto van de wond en kan de cliënt gewoon de vertrouwde dagelijkse routine volgen. Dat is echt welbevinden.’

Tips van TMZ

  • Kies de juiste projectleider. TMZ koos Crista Wold, die ook opleidingsfunctionaris is. Doordat ze zelf ook trainingen geeft en al bezig was met cultuur en veranderingen, weet ze goed wat er speelt. Voor dit project heeft dat veel meerwaarde. Als TMZ een echte ict’er had gekozen, waren de uitkomsten wellicht anders geweest.
  • Blijf alert op ‘de bedoeling’ en spreek elkaar daarop aan. Technologie is vaak de vrucht van de systeemwereld. Typische kenmerken van deze systeemwereld zijn controle, beheersing en kosten. TMZ kiest nadrukkelijk voor een andere benadering: de leefwereld van de cliënt. Dat vergt een grote alertheid, want vrijwel iedereen is van tijd tot tijd geneigd weer op de oude gewoonten uit de systeemwereld terug te vallen.
  • Zorg voor goede randvoorwaarden. Dat kan ook leiden tot onverwachte successen. Sinds TMZ op alle locaties goede wifi heeft, is er een pg-bewoonster die wekelijks bezoek krijgt van haar drukbezette zoon. Dankzij de wifi zit hij een dag per week bij zijn moeder in het appartement te werken. Een win-win situatie: de zoon kan rustig werken en zijn moeder heeft een topdag omdat ze hem de hele dag van koffie en thee mag voorzien.

Eyeopener van TMZ

Zowel projectleider Crista Wold als afdelingshoofd Nicole Mensen geven aan dat terug naar de bedoeling het startpunt moet zijn van welk project dan ook. Met andere woorden: wat is de vraag en wat is de behoefte? ‘Hoe beter we aansluiten bij de bedoeling – of de daadwerkelijke behoefte –, hoe meer kans van slagen het project heeft. En dat doe je door medewerkers en cliëntenraden te betrekken en te durven vertrouwen op het vakmanschap van medewerkers.’

Interview door Ingrid Brons
 

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg