invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Mond-tot-mondreclame voor beeldzorg

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

De Waerden wil cliënten ondersteunen bij een gelukkig leven. Beeldzorg past daarbij, is de ervaring van cliënten en medewerkers die deelnamen aan de proefperiode. Om mensen te enthousiasmeren en inspireren koos De Waerden consequent voor een open en positieve insteek. Cliënten en medewerkers die de uitdaging wel zagen zitten, werden goed gefaciliteerd. Met succes. Want bij De Waerden zijn deze cliënten en medewerkers de belangrijkste ambassadeurs. Projectleider Nicolien Gooijer: ‘Ervaring opdoen werkt.’

Cliënten in de rij

De Waerden is een professionele dienstverlenende organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking van alle leeftijden. Medewerkers van De Waerden zorgen dat mensen met een beperking kunnen wonen en werken op een manier die bij hen past. In de provincie Noord-Holland, ten noorden van Amsterdam, staan dagelijks zo’n 500 medewerkers klaar voor ongeveer 900 cliënten. De organisatie rondde net de proefperiode beeldzorg af. De resultaten zijn gunstig en cliënten staan in de rij om ook op beeldzorg te worden aangesloten. De voorbereidingen voor de implementatie zijn dus in volle gang.

Meerwaarde

Beeldzorg is straks een belangrijk onderdeel van de ambulante ondersteuning bij het wonen van De Waerden. Die ondersteuning gaat uit van ‘blended care’: een mix van het ‘klassieke’ huisbezoek, geplande beeldzorg, ongeplande beeldzorg en mantelzorgondersteuning via beeldscherm. Om dat te bereiken is meer nodig dan het installeren van soft- en hardware. Beeldzorg heeft veel impact op de werkwijze van de medewerkers en op de dienstverlening aan cliënten. Dan is het van het grootste belang dat medewerkers en cliënten achter het concept staan. ‘Wij wilden dat de medewerkers in het primaire proces beeldzorg zouden gaan dragen en ontwikkelen’, zegt communicatieadviseur en projectleider Nicolien Gooijer. ‘Daar hebben we de proefperiode dus op ingericht. We zijn begonnen met een goede omschrijving van het project, met veel ruimte voor de meerwaarde.’ Die meerwaarde is vooral inhoudelijk. Want beeldzorg draait om het versterken van de eigen regie van cliënten en ondersteuning door het netwerk. Ook familie, mantelzorgers en vrienden kunnen via beeldzorg communiceren.

Extra uren

Vervolgens liet De Waerden alle medewerkers weten dat er een nieuw en uitdagend project van start ging. ‘We hebben ze uitgenodigd ons te helpen’, vertelt Nicolien. Al snel meldden zich 30 medewerkers. ‘Ze stonden open voor iets nieuws. Net als andere organisaties komen we uit een periode van bezuinigingen en onrust. In het project beeldzorg lag de nadruk op inhoud en vakkundigheid. Dat waardeerden medewerkers. “Heerlijk om ons weer ergens voor te kunnen inzetten, we doen weer mee”, hoorden we later terug.’

De Waerden zorgde ook voor de juiste randvoorwaarden. ‘Je kunt van medewerkers niet vragen dat ze dit erbij doen. Daarom kregen ze extra uren, bovenop hun normale contract, om ervaring op te doen in de zorgcentrale. Ze konden dus wat extra’s verdienen. De Waerden financierde dit uit het innovatiebudget.’

Internetabonnement

Ook cliënten werden gevraagd of ze wilden helpen ervaring op te doen met beeldzorg. Daarbij sloot De Waerden niemand uit: alle cliënten die ondersteuning krijgen bij het wonen konden aan de proefperiode meedoen. ‘En omdat wij niet wilden dat kosten cliënten ervan zouden weerhouden om beeldzorg te proberen, betalen wij voor iedereen die nog geen internet had een jaar lang het abonnement’, aldus Nicolien.

Op 24 augustus 2015 ging de zorgcentrale voor 50 cliënten van start. Van maandag tot en met vrijdag van 7 tot 23 uur waren er professionals in de zorgcentrale beschikbaar en konden de cliënten bellen als zij er behoefte aan hadden.

Ambassadeurs

Natuurlijk was er ook weerstand in de organisatie. Nicolien: ‘Er gingen allerlei verhalen de ronde. Dat beeldzorg niets anders dan weer een bezuiniging was bijvoorbeeld. Dat hebben we heel bewust even gelaten voor wat het was.’ In plaats daarvan richtte De Waerden zich op de ervaringen uit de proef met beeldzorg. ‘Medewerkers waren erg enthousiast. We vroegen ze hun enthousiasme te delen met hun collega’s. Zij werden onze ambassadeurs.’ Ook medewerkers die zelf niet meededen aan de proef, maar wel enthousiast waren, zette De Waerden in als ambassadeur. ‘Zij kregen een tablet, zodat ze ons filmpje over beeldzorg konden laten zien. We hebben bijvoorbeeld een projectmedewerker verbouw en nieuwbouw die vaak met cliënten spreekt. Nu brengt ze gelijk ook beeldzorg ter sprake.’ Dat deze aanpak werkt, lieten de aanmeldingen voor de zorgcentrale zien: steeds meer medewerkers vroegen of ze het ook mochten proberen en het aantal cliënten dat wilde meedoen verdubbelde.

Ervaring opdoen werkt

Uiteraard honoreerde De Waerden al die aanmeldingen. ‘Gedurende de proef konden mensen gewoon instromen’, zegt Nicolien. ‘Met als mooi gevolg dat we daardoor de openingstijden van de zorgcentrale konden verruimen naar zeven dagen per week.’ Maar nog belangrijker was het dat al deze mensen ervaring opdeden met beeldzorg. ‘Dat was ons doel. Want ervaring opdoen werkt. Dan weten mensen waar beeldzorg voor staat. Als je niet ervaart, koppel je het onbewust aan iets wat je kent of waarvan je hebt horen zeggen. Voor je het weet komen dan de vreemdste verhalen de wereld in, ook negatieve.’ De Waerden vroeg ook deze medewerkers of zij over hun ervaringen wilden vertellen aan collega’s.

Handen op de rug

Voordat de zorgcentralisten aan de slag gingen, kregen ze een training gesprekstechnieken en begeleidingshouding. ‘Bij de Waerden ondersteunen we met de handen op de rug. Tijdens de training vonden veel medewerkers dit heel herkenbaar, ze gaven aan ook zo te werken op locatie. Totdat ze op de zorgcentrale merkten dat het nog veel beter kon. Op de zorgcentrale werden ze er namelijk min of meer toe gedwongen. Zorgcentralisten hebben nauwelijks voorinformatie als een cliënt inbelt en moeten dus goed luisteren en ingaan op wat de cliënt zegt. Medewerkers werden zich bewust hoe vaak ze toch nog dingen invullen voor een cliënt. Dat was onverwachte winst.’

De proef bracht ook andere, onverwachte inzichten. Bijvoorbeeld dat cliënten graag met andere cliënten verbonden willen worden. ‘Dat had ik van tevoren niet bedacht’, lacht Nicolien. Het aantal verbindingen met verwanten bleef juist een beetje achter. Daar gaat De Waerden in de implementatie nadrukkelijker aandacht aan besteden.

Cliënt als ervaringsdeskundige

In de communicatie koos De Waerden er bewust voor om de informatie op verschillende manieren te verspreiden. Via intranet, social media en bijeenkomsten. En elke keer als Nicolien een workshop over beeldzorg geeft, vraagt ze een cliënt als ervaringsdeskundige. ‘Tijdens elke workshop krijg ik gegarandeerd de vraag “wat vind de cliënt ervan?”. Dan bel ik in en komt de cliënt in beeld. Al snel ontstaat er een serieus gesprek. Dat vind ik zo leuk. Want je kunt dat niet voorbereiden, het is echt. De mensen die de workshop volgen, zien bovendien direct hoe beeldzorg in de praktijk werkt. En de cliënten voelen zich enorm gewaardeerd dat ze zo betrokken worden.’

Natuurlijk proces

Nicolien vroeg laatst een aantal teamleiders hoe hun teams tegenover beeldzorg staan. ‘Weten ze al dat we beeldzorg gaan implementeren, vroeg ik. Als ze dat niet weten hebben ze onder een steen gelegen, antwoordden ze. Dat is goed! De proef met beeldzorg, de mond-tot-mondreclame, is een heel natuurlijk proces geweest. Daar trekken we nu profijt van.’ Toch heeft De Waerden nog een hele weg te gaan. ‘We staan nu voor de implementatie van beeldzorg in de ondersteuning, de rollen van de begeleiders gaan veranderen. Ik denk dat de persoonlijk begeleider meer een coördinerende rol gaat krijgen en dat de praktische begeleiding meer bij de zorgcentrale komt te liggen. Want daar kan een cliënt elk moment terecht om de post door te nemen, een huisartsbezoek voor te bereiden of zijn hoofd leeg te maken. Waarbij hij er natuurlijk ook voor kan kiezen om een familielid of een mede-cliënt te bellen. Maar die zijn niet altijd beschikbaar, de professional wel.’

De ontwikkelingen rondom beeldzorg stemmen Nicolien tevreden. ‘Het is een geweldig proces om mee te maken en te zien hoe dingen samenkomen. Mits je ervoor openstaat. Dat betekent durven loslaten en vertrouwen hebben in medewerkers, in cliënten en in het doel dat we voor ogen hebben: eigen initiatief van de cliënt, hoe mooi is dat!’

Interview door Ingrid Brons

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg