invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

MET Welzijn Heerhugowaard: zichtbaar en aanspreekbaar in de wijk

Gepubliceerd op:

Stel dat je vanuit het niets een welzijnsorganisatie mag opzetten. Hoe zou die organisatie er dan uitzien? Tilly Kersten, directeur-bestuurder van Welschap in Heemskerk, kreeg die kans. Het resultaat is MET Welzijn in Heerhugowaard. MET Welzijn heeft geen kantoor, want de medewerkers zijn in de wijken. Op straat, bij mensen thuis, in de bibliotheek of de supermarkt. Actief, zichtbaar en direct aanspreekbaar. Met de focus op zelfredzaamheid. De organisatie bestaat nu driekwart jaar en de klanttevredenheid komt uit op een dikke 7,5.

Limoengroen

We hebben afgesproken in het atrium van het gemeentehuis van Heerhugowaard. MET-medewerkers Louise Karpes en Tamara de Jong zijn zo gevonden. Want alle medewerkers van MET Welzijn dragen een limoengroen shirt, vest of jas. Met logo.
Opvallend? Ja, en dat is ook precies de bedoeling. ‘Het is onderdeel van onze werkwijze’, legt Louise uit. ‘Zichtbaar zijn, op mensen afstappen, een praatje maken, flyers uitdelen. Zo lopen we elke week een paar uurtjes door de wijk.’ Als we even later een rondje door het centrum maken, laten Louise en Tamara zien wat ze bedoelen. Ze glimlachen, kijken om zich heen, zijn open en aanspreekbaar.

Beiden hebben een rugzak om. Daarin zit hun kantoor. ‘Vaste werkplekken hebben we niet, wel een iPad of een notebook en een iPhone met een onbeperkte bundel’, vertelt Tamara. Is dat niet lastig als je met iemand wilt afspreken? ‘Nee hoor, ik kom nu vaak bij mensen thuis. Heel prettig, want ik kan direct zien of er misschien meer aan de hand is. Mensen vinden het zelf doorgaans ook fijn, ze hoeven de deur niet uit. Of ik spreek af in een openbare gelegenheid. Met mensen die ik wat beter ken, maak ik vaak een wandeling.

Verschillende specialisten

MET Welzijn heeft 4 gebiedsteams en een 5e team dat Heerhugowaard-breed werkt. Onder het 5e team vallen bijvoorbeeld projecten als Buurtbemiddeling, de jongemoedergroep, het voorleesproject en buuv – de buurtmarktplaats waar iedereen die wil helpen of hulp kan gebruiken een berichtje kan plaatsen. In de gebiedsteams werken jongerenwerkers, opbouwwerkers en maatschappelijk werkers.

Maar ze zijn allemaal in de eerste plaats sociaal werker, generalist dus. Dat er verschillende specialisten in één team werken ervaren de medewerkers allemaal als een plus. ‘Je kunt even sparren, feedback vragen’, zegt Tamara. ‘En je kunt heel snel schakelen als blijkt dat er andere expertise nodig is’, vult Louise aan. ‘Dat is een belangrijk verschil met hoe het vroeger georganiseerd was: samenwerkingspartners zijn nu je directe collega’s. Er zijn geen bedrijfsgrenzen meer.’ Een bijkomend voordeel is dat er slechts mondjesmaat vergaderd hoeft te worden. En casusbesprekingen vinden alleen plaats als de complexiteit hoog is. Zo blijft er meer directe tijd over voor de burgers.

Andere vaardigheden

Louise werkte hiervoor ook in Heerhugowaard, bij de ‘oude’ welzijnsorganisatie. Dat ze nu in dienst is van MET Welzijn is geen vanzelfsprekendheid. ‘We hebben niet al het personeel van de partijen die hier eerst werkten aan kunnen nemen’, vertelt Tilly Kersten, directeur-bestuurder van welzijnsorganisatie Welschap in het nabijgelegen Heemskerk. MET Welzijn is een aparte stichting die onder Welschap valt. ‘Uiteraard mocht iedereen solliciteren, maar we waren nadrukkelijk op zoek naar andere vaardigheden. Onze medewerkers moeten meer zelf regelen, zij bepalen hoe ze dingen aanpakken. Ze moeten “op hun handen kunnen zitten”, dus niet zorgen voor, maar mensen zelf verantwoordelijk maken. En op straat moeten ze zomaar gesprekjes kunnen aangaan. Op kantoor veilig achter je bureau wegduiken is er niet meer bij.’ Het is Tilly’s passie om mensen tot bloei te laten komen. ‘Ik word nergens zo blij van als mensen zien groeien. Niet alleen de mensen die wij helpen, maar ook onze medewerkers. Het is fijn om te zien hoe ze van het werk genieten.’

Creatief

Genieten doen Louise en Tamara zeker. ‘Het is heerlijk dat ik creatief mag zijn, buiten de lijntjes mag kleuren’, zegt Tamara. ‘En het is fijn om dingen zelfstandig te mogen regelen’, vult Louise aan. ‘We hebben bijvoorbeeld een teambudget, dat we zelf mogen besteden. En binnenkort is een van mijn collega’s voor langere tijd afwezig. Hoe we haar willen vervangen beslissen we zelf.’

Maar spannend is het ook, vooral de omslag naar sturen op zelfredzaamheid. Want mensen zijn zo gewend om dingen aangeboden te krijgen, om te consumeren en te leunen op, aldus Louise. Samenwerking met andere partijen is dan heel belangrijk. Met vrijwilligersorganisaties, burgerinitiatieven, organisaties die sociale activiteiten doen. Louise en Tamara omschrijven hun taak wel als ‘mensen de weg wijzen’. Aan de groene bedrijfskleding moesten ze even wennen. Maar het doet het goed. Louise: ‘Mensen benaderen ons steeds vaker direct. Met een vraag of omdat ze zich zorgen maken over de buurvrouw of over de hangjongeren op het plein.’ Een prachtig voorbeeld van de kracht van de herkenbaarheid is de jonge vader die al een tijdje in het vizier van de jongerenwerker was. Maar de stap om een afspraak te maken was nog te groot. Toen de jongeman eraan toe was, kon hij het telefoonnummer van de jongerenwerker niet meer vinden. Gelukkig zag hij Louise lopen. Ze regelden de afspraak direct.

Spontane praatjes

Maar hoe ziet het concept van MET Welzijn er nou precies uit in de praktijk? Desgevraagd schetsen Tamara en Louise een willekeurige werkdag. Tamara’s dag begint thuis, met een uurtje verslaglegging, administratie en telefoontjes. ‘Daarna ga ik op huisbezoek – ik ben maatschappelijke werker –, meestal 2 of 3 op een dag. Ook voer ik netwerkgesprekken. Met de zorgboerderij bijvoorbeeld, de multiculturele vrouwenclub of de jeugdgezinscoaches. En tussendoor fiets en wandel ik door de wijk. Dat zijn de momenten dat je spontane praatjes maakt. Of ik ga even ergens rustig zitten om te rapporteren.’ Daarnaast besteedt ze nog tijd aan haar specialisatie huiselijk geweld en kindermishandeling. En één keer per maand schuift Tamara aan bij het sociaalplein, het casuïstiek overleg van de gemeente. ‘Juist de samenwerking met ketenpartners vind ik zo belangrijk om de burgers van Heerhugowaard nog beter op weg te helpen.’

De werkdag van Louise begint in de trein. ‘Ik kom uit Haarlem. Mijn reistijd benut ik voor e-mails en administratie. Vanaf het station fiets ik naar mijn wijk. Afhankelijk van mijn afspraken kies ik waar ik ga zitten. Dat kan de bibliotheek zijn, de koffiehoek van een supermarkt of een dagactiviteitencentrum. Daar houd ik me bijvoorbeeld bezig met mijn specialisaties interculturele communicatie en asielzoekers. Maar het grootste deel van mijn dag heb ik afspraken binnen het opbouwwerk. Ik ga bijvoorbeeld langs bij de mensen van buuv of bezoek activiteiten. Verder loop en fiets ik veel door de wijk, om aanspreekbaar te zijn of zelf een praatje te maken.’

App

Al het ongeplande straatwerk dat Louise en Tamara doen, registeren ze in een app die MET Welzijn speciaal heeft laten ontwikkelen. Met als doel de vragen en aandachtsgebieden per wijk in kaart te brengen en de teams te ondersteunen bij hun straatwerk. Want de app maakt op een plattegrond inzichtelijk op welke plekken in de wijk ze wel en niet zijn geweest. De medewerkers registreren verschillende soorten contact: praatjes, vragen, incidenten en ongeplande ontmoetingen met een professional. Ook maken ze onderscheid in doelgroep (oudere, volwassene, jongere, kind) en omschrijven ze kort het onderwerp van de vraag, het praatje of incident. In het tweede kwartaal van 2015 registreerden de 4 gebiedsteams gemiddeld 150 contacten per maand.

Effectmeter

MET Welzijn doet ook onderzoek naar de klanttevredenheid en de effecten van de geboden hulp. ‘Het staat in onze overeenkomst met de gemeente dat we hierover verantwoording moeten afleggen’, licht Tilly toe. MET Welzijn maakt gebruik van een effectmeter van de MOgroep – de brancheorganisatie voor sociaal werk. Het eerste halfjaar is vooral gewerkt aan het op maat maken van de effectmeter. Klanten vonden de vragen te abstract. Toch scoorde de klanttevredenheid in het tweede kwartaal een 7,6. Het klanteffect kreeg een mooie 7. Met de kanttekening dat de effectmeter nu alleen nog is ingezet bij de afsluiting van individuele trajecten. Voor het derde kwartaal is de effectmeter uitgebreid met specifieke vragen over buuv, mantelzorgondersteuning, het jongerenwerk, het opbouwwerk en buurtbemiddeling.

Verfrissende kijk

Voor Tilly is MET Welzijn een droom die werkelijkheid is geworden. ‘Ik ken Heerhugowaard vanuit de tijd dat ik manager was bij de ‘oude’ welzijnsorganisatie. Ik had allerlei ideeën en plannen, maar het is heel moeilijk om veranderingen door te voeren binnen bestaande structuren.’ Toen de gemeente Heerhugowaard in 2015 een aanbesteding deed voor welzijn en maatschappelijk werk, zette ze haar droom op papier. Samen met een collega maatschappelijke dienstverlening uit Heemskerk. De naam van de nieuwe stichting had Tilly al bedacht: ‘MET, in de betekenis van “met de buurt, met jou, met mij”, passend bij de nieuwe participatiemaatschappij.’

Geheel tegen haar verwachting in, won ze de aanbesteding. ‘Ons uitgangspunt is dat mensen veel meer zelf kunnen dan ze denken. En dat ze daar vervolgens ook blij van worden. Dat gaf de doorslag, samen met de totaal andere aanpak. Onze verfrissende en vernieuwende kijk sprak aan.’ En de praktijk laat zien dat het werkt. ‘De mensen en de gemeente zijn enthousiast. Mooi is ook dat we andere mensen op het spoor komen dan voorheen. Gewoon door op straat te zijn. En als een medewerker zich zorgen maakt over iemand, gaat hij of zij even langs. We hoeven niet te wachten tot mensen zelf bij ons aankloppen. Want wij zijn altijd in de buurt.’

Interview door Ingrid Brons

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg