invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Bij Riwis hebben familie en vrijwilligers een actieve rol

Gepubliceerd op:

Op beide locaties van Riwis hebben familieleden en vrijwilligers een actieve rol. Nu de zorgzwaarte toeneemt en de formatie terugloopt is dat een zeer welkome ontwikkeling. Er is wel steeds aandacht voor nodig, opdat deze ontwikkeling door blijft gaan. Ondertussen zijn er de nodige cursussen en andere manieren waarop vrijwilligers en familie betrokken worden. De sleutel tot een goede samenwerking ligt bij de medewerkers.

Bij Riwis is de zorgzwaarte van de bewoners van hun locaties in Brummen (Tolzicht) en Eerbeek (De Beekwal) flink toegenomen. De formatie van het aantal medewerkers dat voor deze zorg zorgdraagt, is niet toegenomen. Die is zelfs minder geworden en dat voelen medewerkers dagelijks, zegt Maria Cornelissen, 1 van de 2 teamleiders zorg binnen Riwis VVT

Korte tijd bij ons

Er is een mevrouw op De Beekwal die bijna 25 jaar bij hen is en nog altijd een minimaal beroep op zorg doet, maar zij is een uitzondering, legt Cornelissen uit. 'Mensen zijn vaak een relatief korte tijd bij ons en verkeren in een heel ander stadium dan voorheen. Sommige mensen hebben vergevorderde dementie, zorgzwaarte 5 is eerder regel dan uitzondering.' Voor mensen met een zorgzwaarte-indicatie 6 is de geboden financiële compensatie zelfs niet altijd afdoende voor de noodzakelijke zorg.

Het betekende dat de afgelopen jaren duidelijk werd dat er een groter beroep op familie en naasten gedaan moest worden. Ook het inzetten van vrijwilligers zou uitgebreid moeten worden en beter dienen aan te sluiten op de vragen van de cliënten. Door de komst van In voor zorg-coach Sabya van Elswijk namens De Werkvloer Centraal, kreeg dat beide meer structuur en uitbreiding. Uitgangspunten hierbij waren: contact tussen medewerker en vrijwilliger op gang brengen en de talenten en het plezier van de vrijwilligers zoveel mogelijk stimuleren.

Emmertje en een sopje

In een eerder interview met In voor zorg! (Lees: Riwis Zorg en Welzijn went aan meten met De Werkvloer Centraal) besprak Cornelissen al hoe de familie bij de zorg betrokken werd. Aanvankelijk gingen er wat hakken in het zand, maar al snel pakten de meesten een emmertje en een sopje als dat nodig was. De verandering begon pas echt toen medewerkers uit de teams direct in gesprek gingen met familie in zogenaamde dialoogbijeenkomsten. Inmiddels gaat het in veel situaties goed, licht Cornelissen de ontwikkelingen toe. 'Familie is er nu zelf ook alert op dat zij kunnen bijdragen door voor het huis of voor bewoners wat te doen.'

Maar aandachtspunt blijft het wel, zegt zij. 'Als we een nieuwe bewoner verwelkomen, is het belangrijk het gesprek daarover aan te gaan. Medewerkers moeten daar ook alert op zijn.'

Meer fietsen

Het verschilt ook wel per team. Op de psychogeriatrische afdeling is er een groep familieleden dat volgens schema kookt. Een aantal vrijwilligers doet daaraan mee. In het algemeen gesproken ziet Cornelissen meer cliënten buiten; op de fiets of lopend. 'De duo-fiets is ook telkens in gebruik. Een familielid van de ene bewoner zie ik bovendien ook wel met een andere bewoner op pad gaan.'

Er is een mevrouw die graag eens in de 4 weken verstelwerk wilde komen doen. Een knoopje aanzetten, een naadje stikken. De bewoners vinden het geweldig als zij met haar naaimachine plaatsneemt in de gemeenschappelijke woonkamer.

Behangtafel

En er is een meneer die al vrijwilligerswerk deed en recentelijk de behangtafel neerzette, zijn schildertenue aantrok en ook nog even een bad demonteerde toen hij toch bezig was. Cornelissen: 'Enkele jaren geleden zou ik er niet aan hebben gedacht om dergelijke taken aan  een vrijwilliger te vragen.'

Riwis zocht specifiek naar bezoekersvrijwilligers, die iedere week op bezoek willen komen bij een cliënt. Een jaar geleden bezon de organisatie zich op wat van hen verwacht mocht worden. Respect voor het geloof, dat voor veel mensen aan het einde van hun leven weer een grote rol kan spelen, was bijvoorbeeld essentieel, zegt Cornelissen. 'Het gesprek hierover aangaan is van belang, maar mensen hoeven zelf niet gelovig te zijn. Als het begrip er maar is.'

Dementie in de thuissituatie

Ook met vrijwilligers in de thuiszorg is een nieuwe koers ingezet. Ook mensen die in de wijk wonen, de maaltijd bij Riwis gebruiken of licht dementerend zijn, krijgen bezoek van een vrijwilliger als zij daar prijs op stellen. Maar niet iedere vrijwilliger wilde de wijk in, merkten ze bij Riwis. 'Mensen vinden het soms toch wel lastig om om te gaan met de dementerende mens. Ze zijn er niet voor opgeleid en het gaat bovendien om mensen in een thuissituatie. Hier op locatie zijn er altijd anderen in de buurt.'

Riwis besloot een speciale cursus op te zetten om de vrijwilligers te leren omgaan met deze cliëntengroep, samen met andere organisaties in Eerbeek en Brummen en Alzheimer Nederland. Deelnemers zijn er heel enthousiast over, zegt Cornelissen. Een van de deelnemers was Ada van Ooijen. Mevrouw van Ooijen is 77 maar doet nog altijd veel vrijwilligerswerk bij De Beekwal, maar ook voor de kerk in het dorp. 29 jaar geleden begon zij daarmee. 'Maar dat was een andere tijd. De verzorging deed alles, vrijwilligers hingen daar een beetje bij.'

Winkeltje runnen

Nadat De Beekwal naar een nieuwe locatie ging, werd mevrouw Van Ooijen gevraagd om het winkeltje te runnen. Dat heeft ze 20 jaar gedaan, toen vond ze het wel tijd om wat anders te gaan doen. Een krantenuurtje werd haar volgende project. 'Ik knipte berichten uit de plaatselijke kranten en vulde die aan met gedichten en nam dat allemaal door met de bewoners.'

Ondanks de aanvankelijk enthousiaste reacties, begon op een gegeven moment de snel veranderende populatie een rol te spelen. 'Mensen vielen in slaap of wisten na 5 minuten al niet meer wat we aan het doen waren.' Nu is ze 2 middagen aanwezig om te ondersteunen bij de dagopvang.

Aai over de bol

De cursus over dementie vond mevrouw Van Ooijen heel interessant. 'Je bent nooit te oud om te leren. Ook hiervan heb ik weer veel opgestoken. We hebben in groepjes opdrachten gedaan en het met elkaar besproken. Weet je wat het is? Het is helemaal niet erg als je geen goed gesprek meer met iemand kan houden. Een aai over de bol, even de hand vasthouden. Dat doet vaak al zoveel voor hen.'

Riwis doet meer aan scholing voor de vrijwilligers, legt Cornelissen uit. 'Ook voor de psychogeriatrische afdeling hebben we een voorlichtingsbijeenkomst gehouden over dementie. Door onze eigen deskundigen opgezet en uitgevoerd.'

Laaiend enthousiast

Al eerder was de organisatie begonnen met het geven van voorlichting over dementie aan mantelzorgers en cliënten PG met hun begeleiders. Ook zijn ze begonnen met het kennismaken bij alle onderdelen van de locaties. 'Vrijwilligers zijn er laaiend enthousiast over. Sommigen komen hier al heel lang en die zeggen dan achteraf dat ze toch weer iets hebben geleerd over Riwis dat ze voorheen niet wisten. Een kijkje in de keuken van de andere onderdelen van Riwis.' De organisatie wil het graag nog verder uitbreiden met het kennismaken met de  thuiszorg.

De nieuwe weg die Riwis is ingeslagen met vrijwilligers en familieleden, heeft ook voor een verjonging van het vrijwilligersbestand gezorgd. Naast ouwe getrouwen zijn er mensen bijgekomen met nieuwe ideeën over het vrijwilligerswerk. Mensen die aangeven dat zij ook veel terugkrijgen uit het werk. Cornelissen: 'Laatst zei iemand tegen mij: laten we ophouden met denken dat vrijwilligers alleen komen brengen; ik doe dit ook omdat het ik het prettig vind om onderdeel uit te maken van mijn gemeenschap en bijvoorbeeld samen met anderen te eten. Het geeft mij veel terug.'

Het blijven betrekken van de vrijwilligers en de familie, het is onverminderd belangrijk. 2016 wordt financieel gesproken geen feestje, weet Cornelissen. 'Ik ben heel enthousiast over de wijze waarop familie en vrijwilligers zich inzetten voor de organisatie. Daarmee zijn we in ieder geval op de goede weg.'

Interview door: Ellen Kleverlaan

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg