invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Betekenis van inclusie

Gepubliceerd op:

Onderzoekers en wetenschappers geven de volgende betekenissen aan het begrip inclusie:

Inclusie is gastvrijheid

Hoe kom je tot een inclusieve samenleving waarin iedereen meetelt? Dát proces behelst inclusie, volgens de onderzoekers Schuurman en Van de Zwan. Het gaat om gastvrijheid van organisaties. In een inclusieve organisatie hoort iedereen er gewoon bij. De omgeving is letterlijk en figuurlijk toegankelijk, ook voor mensen met een beperking.

Inclusie vervangt integratie

Volgens wetenschapper Prof. Dr. Ad van Gennep is het begrip integratie vervangen door inclusie. Toch is er een belangrijk verschil. Integratie komt altijd van twee kanten. De persoon moet daarbij veranderen. Dat geldt niet voor inclusie. In een inclusieve samenleving hoort iedereen erbij zoals hij of zij is.

Veranderende opvattingen

Inclusie is een relatief nieuw begrip. Het gaat gepaard met een veranderende opvatting over goede zorg en leven voor mensen met een fysieke, verstandelijke beperking of psychische stoornis. Het instituutsparadigma heeft plaats gemaakt voor het ondersteuningsparadigma. Dat betekent dat we mensen met een beperking in de eerste plaats beschouwen als burgers die recht hebben op een geaccepteerde plek ín de samenleving. Hieraan worden geen voorwaarden gesteld.

Voor- en tegenstanders

Een belangrijke voorwaarde voor inclusie is deïnstitutionalisering: het stoppen met grote woon- en werkgemeenschappen van mensen met een beperking op een afgezonderd terrein. Naast pleitbezorgers van inclusie zijn er ook tegenstanders. Zij vinden dat de samenleving niet in staat is mensen met een handicap op te vangen of niet bereid is iedereen op te nemen. Er is een tweedeling in de zorg: een deel van de mensen krijgt nú begeleiding ín de samenleving. Een even grote groep verblijft nog steeds in grote instituten. De tweedeling zorgt ervoor dat vernieuwers en conservatieven hun eigen weg gaan en het contact met elkaar verliezen. Volgens De Noorse Kristiansen loopt de zorg in Nederland daarom zo’n vijftien tot twintig jaar achter.

Inclusie in Nederland

Nederland is geen koploper als het gaat om inclusie. De verklaring daarvoor is te vinden in de geschiedenis van de zorg en inrichting van onze samenleving.

Overheidsrol

Vanaf de jaren zestig was het overheidsbeleid in veel landen gericht op deïnstitutionalisering. In Nederland is de rol van de overheid altijd beperkt geweest. Het particulier initiatief heeft hier een sterke positie in de zorg.

Verzuiling

De structuur en inrichting van de Nederlandse gezondheidszorg is verkokerd door de verzuiling. Religieuze of ideologisch politieke grondslagen zijn opgenomen in de statuten van de instellingen en verhinderen volgens velen vernieuwingen. Er zijn weinig dwarsverbanden tussen de zorg en andere maatschappelijke sectoren, zoals onderwijs, arbeid en wonen.

Wet van de remmende voorsprong

In Nederland is altijd fors geïnvesteerd in de kwaliteit van huisvesting en de opleiding en training van professionals. De situatie voor mensen met een beperking was hierdoor in Nederland beter en het besef dat er drastisch iets moest veranderen in het buitenland sterker. Het verklaart dat Nederland de laatste jaren is blijven hangen in een discussie over de noodzaak om de grote instituten te ontmantelen. Het overheidsbeleid en de wet- en regelgeving zijn voor een belangrijk deel nog gericht zijn op de traditionele situatie.

Inclusie internationaal

Internationaal is er een beweging die ervoor pleit mensen met een beperking niet meer te behandelen als tweederangsburgers: zij zijn volwaardige participanten van de samenleving. Voorbeelden daarvan zijn de Standard Rules van de Verenigde Naties, de American Disability Act en het beleid in landen als Australië, Nieuw Zeeland en de Scandinavische landen.

Meer informatie

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg