invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Het veranderproces in goede banen leiden

Gepubliceerd op:

Susanne de Roode, coördinator sociale innovatie en Rosalie van den Heiligenberg, projectleider bij HilverZorg bloggen over de invoering van zelfsturing. HlverZorg neemt deel aan de thematranche zelfsturing intramuraal.

Het feit dat Hilverzorg de stap heeft gezet naar werken met zelforganiserende teams, is een logisch gevolg van de in 2009 genomen beslissing ons nadrukkelijk te richten op sociale innovatie in de zorg. Onder dit begrip verstaan we de verandering in cultuur die we willen bewerkstelligen, waarbij de nadruk komt te liggen op de interactie tussen de cliënt en de professional. De finale doelstelling van werken met zelforganiserende teams moet zijn dat teams in staat zijn om vanuit hun eigen kracht en professie te werken. Na de stap in deze richting te hebben gezet voor de wijkteams, hebben we in 2014 hieraan vervolg gegeven door dit ook voor de intramurale teams te gaan doen. Het achterliggende doel is duidelijk: zorgen dat in de hele organisatie op dezelfde wijze en vanuit dezelfde uitgangspunten wordt gewerkt.

Zelforganisatie is een middel, geen doel op zich. Het is ook niet iets wat je 'even' doet, het is een traject dat tijd vergt en dat zorgvuldig moet worden begeleid. Niet door top down op te leggen hoe je wilt dat medewerkers gaan werken en doelen vast te leggen in een jaarplan, maar door de missie en visie van Hilverzorg te laden met begrippen en gedrag die betekenis hebben voor de medewerkers. Het is de bedoeling dat de teams gezamenlijk het pad op gaan van zelf hun werk organiseren. Natuurlijk is het altijd mogelijk dat ze hierbij in moeilijke situaties terugvallen op oud gedrag. Zo’n situatie kan ontstaan als collega’s het team verlaten. Dan kan het team uit balans raken en daar moet je oog voor houden. Waardering uitspreken voor de inzet van medewerkers om het proces te doorlopen is essentieel, evenals ruimte bieden om fouten te maken. Het is soms drie stappen vooruit en twee stappen terug. Daarom is het essentieel dat het management en het coachingsteam flexibel zijn in hun inzet om ondersteuning te bieden. Soms merk je halverwege dat je zaken toch beter anders kunt aanpakken dan je vooraf had bedacht. Onze gedachte bijvoorbeeld om de verandercoaches pas in te zetten op het moment dat de teamleiders wat op afstand van de teams waren komen te staan, bleek niet te werken. We hebben die inzet dus naar voren gehaald.

Mensen begeleiden om te leren werken in zelforganiserende teams vergt naast begeleiding ook scholing. Het werkt niet om teams in een klasje te zetten op het hoofdkantoor. Je kunt niet verwachten dat ze dan na uitleg het geleerde gaan toepassen in de praktijk, zo werkt het niet. Het leren moet dichtbij de medewerkers en de teams worden gebracht.

Je kunt mensen verliezen in het proces om met zelforganiserende teams te gaan werken. Het heeft direct gevolgen gehad voor de leidinggevende situatie in de organisatie, dus hebben we afscheid moeten nemen van de groep teamleiders. Het is ook mogelijk teamleden te verliezen omdat ze zichzelf niet vinden passen in de nieuwe opzet. Toch is dit niet veel gebeurd. Het feit dat we continu in gesprek zijn gebleven met hen op basis van de centrale vraag 'Wat heb je nodig?' heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. Dat dit gevolgen heeft voor leidinggevenden is duidelijk: de nieuwe manier van leidinggeven  is teams faciliteren door hen te bieden wat ze nodig hebben om de omslag naar zelforganisatie te kunnen maken. We hebben dan ook al snel besloten dat de behandelaars, de managers, de raad van bestuur en de ondersteunende diensten hetzelfde proces gaan doorlopen als de teams. Zo heeft iedereen in de organisatie een helder beeld van wat het betekent om te werken in een organisatie die heeft gekozen voor zelforganisatie. Het antwoord op die vraag laat zich het best geven door echt iedereen het proces te laten doorleven.

Blog door: Susanne de Roode, coördinator sociale innovatie en Rosalie van den Heiligenberg, projectleider HilverZorg

Meer weten

Dossier(s)

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg