invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Verslag: Helma Zijlstra op de Winterzorgbeurs: Van kwetsbare mensen en de dingen die niet voorbijgaan

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Op de Winterzorgbeurs 2014 sprak Helma Zijlstra, directeur Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), over de rol van V&VN in de langdurige zorg. Met kwetsbare mensen en de dingen die niet voorbijgaan doelt ze op mensen met een chronische aandoening. Zij zijn levenslang ziek. Hun uitdaging is het leven weer vorm te geven. Dat kan met ondersteuning van verpleegkundigen en verzorgenden. V&VN is hun beroepsvereniging. Over de wijkverpleegkundigen zegt Helma: ‘Ik hoop dat ze de ruimte en de tijd krijgen.’

Beroepsontwikkeling

Met bijna 60.000 leden is V&VN de grootste beroepsvereniging in Nederland. En het maximum is nog niet bereikt. V&VN houdt zich vooral bezig met beroepsontwikkeling. Dus de opleiding, positie en bij- en nascholing van verpleegkundigen en verzorgenden. Helma Zijlstra schetst kort wat V&VN gedaan heeft de afgelopen 8 jaar, sinds de vereniging uit een fusie ontstond. Ze noemt de kwaliteitsregisters, het programma excellente zorg, de beroepsprofielen en natuurlijk de aanspraak wijkverpleging. Want vanaf 1 januari 2015 valt deze aanspraak onder de Zorgverzekeringswet.

Aaibaar?

Ook haalt ze een recent reputatieonderzoek aan. Daaruit bleek: de beroepsgroep is aaibaar. Verpleegkundigen en verzorgenden hebben veel sympathie. ‘Maar dat is ook tricky’, zegt Helma. ‘Ze doen het nooit fout. Als ze echt serieus genomen willen worden, moet er ook wel eens “narigheid” over ze worden gezegd. Waarop ze dan kunnen reageren.’ V&VN heeft inmiddels haar tanden laten zien. Bijvoorbeeld in de hervorming van de langdurige zorg. ‘Dat lijfgebonden zorg naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zou gaan en van recht een voorziening zou worden, vond ik een slecht idee. Daartegen zijn we in verweer gekomen. Met succes.’

Andere mindset

Vervolgens belicht Helma 5 akkoorden – gesloten tussen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en verschillende partijen – die allemaal effect hebben op verpleging en verzorging in de buurt: het medisch-specialistisch akkoord, het ggz-akkoord, het eerstelijnsakkoord, de langdurige zorg en de jeugdzorg. Op thema’s als zelfmanagement, afbouw lage zorgvraag en samenwerking probeert V&VN vervolgens aan te sluiten. ‘Zelfmanagement is een andere mindset. De wijkverpleegkundigen zeggen: “15 jaar geleden was het een belangrijk onderdeel van ons werk, maar het is ons afgenomen”. Nu moet er weer een omslag in denken worden gemaakt.’

Risico op overwaardering

Dat brengt haar op de wijkverpleegkundige, op wie alle ogen nu gericht zijn (externe link). ‘Kamerleden kennen maar één verpleegkundige en dat is de wijkverpleegkundige. Terwijl ook heel veel andere verpleegkundigen een rol spelen in de transities. Op zich is de aandacht voor de wijkverpleegkundige prima. Zo ook dat hun rol teruggaat naar wat het vak ooit inhield. Maar er bestaat een risico op overwaardering. Dan kan de teleurstelling groot zijn. Ik hoop dat wijkverpleegkundigen de ruimte en de tijd krijgen. En dat niet al bij de eerste incidenten de roep klinkt om terug te gaan naar de oude systemen.’

Weg met de klok

Zorgen maakt V&VN zich ook over de juiste inzet van verpleegkundigen en verzorgenden in de eerste lijn en de huisartsenzorg, over de ambulantisering in de ggz, over de juiste inzet op de juiste plaats en met het juiste opleidingsniveau in de intramurale zorg en over regeldruk. Helma: ‘Het terugdringen van regeldruk heeft onze aandacht. Waarbij ik graag wil opmerken dat verpleegkundigen best een lijstje willen invullen als ze maar weten waarom en als het maar niet op drie manieren moet.’ Ze benadrukt dat de cliënt al lang centraal staat in de zorg, maar dat verpleegkundigen en verzorgenden tegelijkertijd vastzitten in een systeem. ‘Met termen als zelfmanagement en van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ – de essentie van de hervorming van de langdurige zorg – heb je de dagelijkse gang van zaken op een verpleegafdeling nog niet veranderd.’ Maar het kan wel, daarvan getuigt bijvoorbeeld het filmpje Weg met de klok! (externe link) van Iris Workel, verzorgende bij Carintreggeland en finalist van de V&VN-Zorgaward 2014.

Cruciale elementen

Op de locatie van Iris van Workel staat niet langer de zorg centraal, maar het welzijn van de cliënten. Maar wat zegt dit filmpje nou eigenlijk, vraagt Helma. Dat er een aantal cruciale elementen aanwezig zijn. ‘De professional is in de positie om iets te veranderen en heeft een coachende leider. Iris gaat een relatie aan met de cliënt en de mantelzorger. Scholing helpt haar om te leren anders te kijken. Ze pakt de ruimte voor verandering, implementeert haar idee en neemt haar teamgenoten mee.’ Helma eindigt haar presentatie met een oproep aan bestuurders: ‘Pak je rol! Ga naar de werkvloer, kijk naar kwaliteit, ontdek wat het gedachtengoed achter excellente zorg is. Kijk ook welke deskundigheid je nodig hebt en neem de inspectierapporten tot je en doe er iets mee. Met elkaar zijn we er voor de zorg van morgen.’

Verslag door Ingrid Brons

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg