invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Zorggroep Tangenborgh zet zorgtechnologie in vanuit behoefte

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Zorggroep Tangenborgh is een ouderenzorginstelling in Zuidoost-Drenthe. Naast ondersteuning en zorg in woon- en zorgcentra, verpleeghuizen en een dagbehandelingscentrum, biedt Tangenborgh ook thuiszorg, kortdurende opname en maaltijdservice. De organisatie staat voor de uitdaging met dezelfde middelen meer klanten te bedienen. Efficiency is dus geboden en technologie kan daarbij helpen. Maar Tangenborgh wil technologie niet zomaar inzetten en heeft gesprekken met bewoners en medewerkers gevoerd om hun behoeften scherp in kaart te brengen. Vervolgens zijn vijf ‘persona’s’ of archetypen gemaakt. Deze vormen de basis voor het programma van eisen. Meneer Tip, een 83-jarige bewoner: ‘Ik vind het heel waardevol als je via de techniek dingen zelf kunt blijven doen.’

Ondersteunend

Tangenborgh heeft een helder doel voor ogen met de inzet van technologie. ‘Het moet de kwaliteit van leven en het gevoel van veiligheid van bewoners verhogen en de zorgmedewerkers ondersteunen in hun werk, om zo de zelfredzaamheid te vergroten’, vertelt intern projectleider en beleidsmedewerker Saskia Timmermans. ‘En we willen een innovatieve organisatie zijn.’ Ze vervolgt dat veel organisaties ‘iets’ met technologie proberen, maar dat het niet altijd succesvol is als dit top-down gebeurt. ‘Vaak blijkt het dan niet gebruikersvriendelijk of nuttig. Of er is niet genoeg draagkracht. Wij willen dat de technologie echt ondersteunend is. En daarom hebben we aan bewoners en medewerkers gevraagd wat ze nodig hebben.’ De proeftuin van Tangenborgh is woonzorgcentrum Heidehiem. Hier is tijdens de nieuwbouw al rekening gehouden met domoticatoepassingen. Er wordt zowel verpleeghuiszorg als intramurale en thuiszorg geboden én er wonen ‘gewone’ huurders zonder zorg.

Persona’s

Maar hoe weten bewoners of medewerkers welke technologie ze nodig hebben? ‘Vragen “welke domotica wilt u” heeft natuurlijk geen zin’, lacht Timmermans. ‘Wij hebben gesprekken gevoerd met verschillende groepen belanghebbenden: intramurale bewoners, thuiszorgbewoners, EVV’ers, verpleegkundigen van De Olmen – de afdeling verpleeghuiszorg –, en medewerkers verzorging.’ Per groep zaten zes à zeven mensen bij elkaar. Vier vragen waren leidend: Wat ziet en hoort u? Wat vindt u onprettig? Wat geeft u een onveilig gevoel? En waar wordt u blij van? ‘Per groep hebben we vervolgens één persona gemaakt, een soort archetype, die de belangrijkste meningen en opmerkingen belichaamt. Om een voorbeeld te noemen: mevrouw Van de Berg, de persona bewoner intramurale zorg, vergeet nog wel eens wat. Graag zou ze een herinnering krijgen voor activiteiten. Ze vraagt zich af of dit via het beeldscherm bij de voordeur kan?’

GPS-signaal

Voordat de gesprekken plaatsvonden gaf Timmermans uitgebreid voorlichting binnen Heidehiem. Ze legde uit wat de bedoeling was en nodigde mensen uit voor de gesprekken. Bewoner Tip reageerde enthousiast. ‘Het is altijd positief als je gevraagd wordt mee te denken. Bovendien vind ik het heel waardevol als je via de techniek dingen zelf kunt blijven doen.’ Zijn vrouw krijgt in Heidehiem intramurale zorg. Hij omschrijft zichzelf als een ‘meelifter’: hij verhuisde mee met zijn vrouw. Samen wonen ze in een ruim appartement. ‘Een groot geluk, als je bedenkt dat we al 60 jaar getrouwd zijn.’ Gevraagd naar zijn belangrijkste aandachtspunt noemt meneer Tip de alarmering. ‘Sommige bewoners moet de verzorging voortdurend in de gaten houden. Ze vertrekken op hun scootmobiel en verdwalen dan. Waarna zusters op pad gaan om ze te zoeken. Deze bewoners zouden traceerbaar moeten zijn.’ Timmermans valt hem bij: ‘Een apparaatje met een GPS-signaal is een van de technieken die we willen introduceren.’

Sensoren

Tip vertelt ook over de mevrouw die bij nacht en ontij over de gangen zwerft en overal aanbelt. ‘De verzorging zou een seintje moeten krijgen zodra ze ’s nachts buiten haar appartement komt. Voor haar eigen veiligheid en voor de rust in het gebouw. Bijvoorbeeld via een sensor.’ Op De Olmen – de afdeling verpleeghuiszorg – wordt al gewerkt met sensoren. Maar nog niet naar volle tevredenheid, aldus EVV’er Greetje Hazeborg. ‘Sensoren gaan lang niet altijd met een reden af. Soms wappert een gordijn of gaat een bewoner alleen maar even naar het toilet. Toch moeten wij er altijd naartoe. We lopen dus vaak voor niets. Vervelend voor ons, maar ook erg onrustig voor de bewoners.’ Dat geldt ook voor het begin van de nachtdienst, wanneer de dienstdoende EVV’er alle appartementen langsgaat om te kijken of de sensor wel aanstaat. Een centraal punt van waaruit alle sensoren gecheckt kunnen worden en de inzet van slimme sensoren zouden uitkomst kunnen bieden. Het zijn voorbeelden van verbeteringen van techniek die er al is.

Piepers

Andere technologie die Tangenborgh wil verbeteren en uitbreiden is het beeldscherm dat in alle appartementen naast de deur hangt. Het wordt nu alleen gebruikt voor oproepen, maar die reiken niet tot in alle kamers. Timmermans: ‘We zouden het scherm draagbaar kunnen maken. Ook denken we erover de functies uit te breiden met een agenda, het menu en beeldbellen. Precies weten we het nog niet, want daarover gaan we eerst weer in gesprek met medewerkers en bewoners.’ Binnen de intramurale zorg zijn de piepers als knelpunt naar voren gekomen. Het komt nogal eens voor dat een pieper afgaat tijdens de verzorging van een bewoner. Hazeborg: ‘Toch moeten we dan direct reageren, er kan immers sprake zijn van een noodsituatie.’ Zowel bewoners als medewerkers ervaren dat als zeer vervelend. Of zoals meneer Tip het zegt: ‘Als je net behoefte hebt aan een praatje, is het jammer als daar dan geen tijd voor is.’

Enthousiasme

Timmermans is erg tevreden over de opbrengst van de gesprekken. ‘Er zijn veel interessante dingen naar boven gekomen, dingen waarbij techniek een meerwaarde kan hebben. We gaan proberen om met technologie wat rust in de zorg te brengen.’ En er is enthousiasme ontstaan in de organisatie. ‘Mensen dragen allerlei dingen aan’, vertelt Hazeborg. ‘Dat is het resultaat van het betrekken van medewerkers en bewoners. We kunnen echt meepraten.’ De persona’s geven inzicht in wat bewoners en medewerkers prettig en onprettig vinden. In een programma van eisen (pve) staat nu beschreven met welke techniek Tangenborgh hierop kan inspelen. Met dit pve gaat Timmermans weer de boer op, om met medewerkers en bewoners te praten over de verdere invulling. Daarna volgt de implementatie. En na Heidehiem staat uitbreiding naar de andere organisatieonderdelen op het programma. Want technologie moet een integraal onderdeel van de zorgverlening worden. ‘Met hulp van “koude” technologie warme zorg verlenen, dat is ons doel.’

Interview door Ingrid Brons

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg