invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Stoed: ‘Ik wens iedere gemeente haar eigen Hooftzaak’

Gepubliceerd op:

Stichting Onder Een Dak (Stoed) in Maassluis veranderde haar organisatie drastisch met behulp van een In voor zorg-coach. Stoed biedt beschermd en begeleid wonen aan mensen met een psychische kwetsbaarheid. Bestuurder Robert van der Krogt vindt de operatie geslaagd. Collectieve woonlocaties maakten plaats voor meer individuele woningen in de wijk. En het oude dagbestedingscentrum werd omgebouwd tot een breed buurthuis.

Stichting Onder Een Dak (Stoed), beschermd en begeleid wonen in Maassluis, gooide het roer radicaal om: collectieve woonlocaties maakten plaats voor meer individuele woningen in de wijk. En het oude dagbestedingscentrum werd omgebouwd tot een breed buurthuis.

In Maassluis opende Stichting Onder Een Dak 2 jaar geleden een bijzonder buurthuis: De Hooftzaak. Een ontmoetingsplek waar kwetsbare mensen in contact komen met mensen uit de buurt. ‘Voorheen hadden we een centrum voor dagbesteding, wat weggestopt in de tuin van ons hoofdgebouw en alleen bedoeld voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Nu is De Hooftzaak een ontmoetingsplaats midden in de samenleving waar iedereen welkom is’, zegt bestuurder Robert van der Krogt.

Van Gogh

Het loopt tegen het einde van de middag en in buurtcentrum De Hooftzaak aan de PC Hooftlaan in Maassluis begint het aardig vol te lopen. Gerard (59) was al binnen. Hij komt net uit de creatieve ruimte en drentelt wat onrustig heen en weer. Die middag is hij bezig geweest met het kleien van een vaas. ‘Die heb ik gezien op een schilderij van Vincent van Gogh. Ik probeer hem na te maken, maar dat is nog vrij moeilijk. Als dat eenmaal is gelukt, ga ik die vaas schilderen op een doek. Ik weet nog niet wat ik er dan in ga zetten. Zou zomaar een komkommer kunnen zijn.’ Zijn ogen lachen. ‘Maar nu wil ik eerst wat eten.’

Gerard is een cliënt van Stichting Onder Een Dak, een kleine ggz-organisatie die al ruim 30 jaar beschermd en begeleid wonen biedt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid. Gerard is vanaf de opening van de Hooftzaak een frequente bezoeker. ‘2 keer per week eet ik hier mee, maar ik kook ook vaak voor mezelf, in mijn eigen huisje vlak bij de haven hier in Maassluis.’

Stoed De Hooftzaak 2

Aanspraak en contact

De Hooftzaak bevindt zich midden in het stadje. ‘Het wordt hier iedere week drukker’, zegt Robert van der Krogt. ‘Iedereen kan binnenlopen voor een praatje, een activiteit, een kop koffie. Aanschuiven voor een maaltijd kan ook. Of het nu gaat om cliënten van Stoed, dan wel cliënten met een verstandelijke handicap, ouderen die graag wat meer aanspraak hebben of gewoon bewoners uit de buurt, iedereen kan mee-eten. Het grote verschil met een gewoon restaurant is dat iedereen hier gezamenlijk aan tafel eet. Door deze opzet leggen mensen uit de buurt laagdrempelig contact met mensen die behoren tot een meer kwetsbare groep.’

Nieuw bedrijfsplan

Stoed, dat zo’n 100 medewerkers telt, biedt niet alleen beschermd wonen en begeleiding, maar heeft ook een nachtopvang voor daklozen in Vlaardingen. Met de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Participatiewet was het meteen duidelijk dat de organisatie aan de vooravond stond van een fikse wijziging. Van der Krogt: ‘Voor ons was de aangekondigde decentralisatie een extra stimulans om onze organisatieverandering te gaan realiseren. Met behulp van een In voor zorg-coach zijn we toen gaan werken aan een compleet nieuw bedrijfsplan.’

Andere aanpak

Het resultaat van alle denkprocessen was een organisatie die flink werd opgeschud, waardoor nieuwe mogelijkheden voor de cliënten ontstonden. Het grootschalig beschermd wonen is omgezet in kleinschaliger woonvormen in gewone wijken. Van der Krogt: ‘Voorheen woonden 24 van onze cliënten in een oud klooster. De meeste zijn nu verhuisd naar kleinere woningen, waar ze met 2 of 3 anderen wonen, terwijl een aantal ook een eigen woning heeft. Je kan de woningen zien als satellieten rondom ontmoetingscentrum De Hooftzaak. In dit centrum ontmoeten ze mensen uit heel Maassluis en omgeving, wat gemakkelijker dan voorheen tot meer en ook andere contacten leidt.’

Over nagedacht

Mensen die kampen met chronische psychiatrische aandoeningen meer in de maatschappij laten participeren: dat is eerder geprobeerd en leidde dat niet vaak tot juist meer eenzaamheid? ‘Daar hebben we over nagedacht, natuurlijk’, zegt Van der Krogt. ‘Allereerst is er De Hooftzaak, waar iedereen dagelijks terecht kan. Verder krijgen degenen die beschermd wonen evenveel begeleiding als voorheen, ook al wonen ze nu kleinschaliger.

Voor onze medewerkers betekende dat natuurlijk wel een omslag: voor begeleiding zijn zij nu veel meer op pad om de verschillende locaties te bezoeken. Voordeel van de kleinere locaties is dat de begeleiding beter is af te stemmen op de persoon. In de grote woonvormen is toch sprake van een collectief aanbod en dat is lang niet altijd voor iedereen het meest geschikte.’

Minder verhuizen

Stoed De Hooftzaak 3

Er is de afgelopen periode flink verhuisd, met het oog op een betere leefomgeving. De verwachting is nu echter dat er in de toekomst veel minder verhuisd hoeft te worden. Van beschermd wonen, naar begeleid zelfstandig wonen of geheel zelfstandig wonen, kan in principe allemaal vanuit dezelfde woning gebeuren. ‘Dat scheelt een hoop verhuisstress,’, zegt Van der Krogt. ‘Verhuizen is toch een life-event, wat zeker voor mensen met een kwetsbaarheid gemakkelijker tot een terugval kan leiden.’

Aan tafel

Terug naar De Hooftzaak. Daar zijn alle stoelen inmiddels bezet. De kok is druk bezig de laatste hand te leggen aan het diner. De keuken mag er zijn: een professionele, goed geoutilleerde ruimte waar alle maaltijden vers worden bereid. Cliënten van Stoed, bewoners uit de buurt, een aantal ouderen, iedereen is er klaar voor. Dirk, een cliënt van Stoed, eet hier net als Gerard tweemaal per week. Hij komt vanuit Schiedam hierheen, waar hij inmiddels redelijk zelfstandig woont. ‘Ik krijg nog een beetje begeleiding’, zegt hij. ‘Ook kom ik hier weleens werken met klei, maar vaker ga ik zwemmen in Schiedam.’
‘Kom Dirk, we gaan aan tafel’, zegt een dame uit de buurt. Zij helpt hier enkele keren per week tijdens het eten en eet dan meteen even mee. ‘Heel gezellig’, vindt ze, ‘en mijn tijd is ook weer goed besteed.’

Meer wisselwerking

In de creatieve ruimte zijn kunstenares Anna van der Ende en teamleider Froukje Ham nog bezig met het opruimen van de laatste spullen. Die middag was het volle bak, meldt Anna. Er is geschilderd en een aantal mensen was bezig met keramiek. De producten staan uitgestald in grote open kasten. Sinds deze activiteiten in De Hooftzaak plaatsvinden, is er meer wisselwerking met de ambulant begeleiders van Stoed. Froukje Ham: ‘De lijnen zijn korter. We horen nu eerder van elkaar dat iemand vorderingen maakt bijvoorbeeld, of dat het juist even wat minder gaat en we passen onze zorg daarop aan.’
Veel van de werken die hier worden gemaakt, komen uiteindelijk in de winkel van De Hooftzaak terecht. Die is enkele middagen per week open.

Stoed De Hooftzaak 4

Repair Café

Steeds meer mensen weten de Hooftzaak te vinden. Het aantal bezoeken ligt nu ongeveer op 1000 per maand. En het zijn niet alleen cliënten van Stoed die hier komen. Ook buurtbewoners weten de Hooftzaak steeds vaker te vinden, al is het alleen maar om met kapotte spullen naar het Repair Café te komen, dat maandelijks 2 middagen geopend is. Handige vrijwilligers bekijken dan of de spullen nog te maken zijn.

Achterin het pand is een fietsenwerkplaats gevestigd. Ook is er een professionele houtbewerkingswerkplaats, gerund door een timmerman die parttime in dienst is van Stoed. Hij werkt hier onder andere met een groep allochtone mannen uit de buurt aan bijvoorbeeld houten tuinmeubilair. Cliënten van Stoed sluiten zich hier regelmatig bij aan. ‘Je ziet hier hoe buurtgenoten en cliënten samen steeds meer doen’, zegt Robert van der Krogt, ‘precies wat ook onze bedoeling is.’

Buurthuis 3.0

Van der Krogt wil het nog maar eens duidelijk gezegd hebben: De Hooftzaak is niet alleen een dagbestedingscentrum voor cliënten van Stoed, maar een buurthuis waar iedereen welkom is en waar iedereen samen met elkaar optrekt. ‘Zo proberen we ook het stigma van mensen met een psychische kwetsbaarheid weg te krijgen en volgens ons lukt dat heel aardig! Ik wens iedere gemeente haar eigen Hooftzaak.’

“Buurthuis 3.0” noemt hij deze nieuwe opzet, die ook wel een heel andere financiering vraagt dan voorheen. Waar eerst alles vanuit de AWBZ werd gefinancierd, gebeurt dat nu voor een deel vanuit de gemeente via de Wmo. Maar de Wmo-gelden volstaan niet. De brede opzet van De Hooftzaak vraagt om aanvullende gelden vanuit het bedrijfsleven, gemeentefondsen en woningbouwverenigingen.

Interview door Stef van Delft

Meer weten

 

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg